Đó là nhận định của bài viết trên tạp chí The Strategist. Theo bài báo, việc quân sự hóa liên tục của Trung Quốc đối với nhiều thực thể nhân tạo ở biển Đông thì rất nhiều người biết. Ý nghĩa ít được biết đến nhưng có hệ quả cao của việc quân sự hóa này là nó giúp gia tăng khả năng thi triển sức mạnh của Trung Quốc, không chỉ kiểm soát các rạn san hô và đá ở Biển Đông, mà trong tương lai, để đòi quyền kiểm soát vùng biển xung quanh và không phận phía trên chúng.

Theo bài của tác giả Jeff Beck (*) trên The Strategist, các yêu sách quá đáng của Trung Quốc cũng tác động đến nhiều quốc gia nằm ngoài phạm vi biển Đông như Mỹ, Nhật Bản, Úc, Ấn Độ và nhiều nước khác trên thế giới có lợi ích quan trọng trong việc sử dụng đường biển này cho các mục đích kinh tế, khoa học và quân sự. Thúc bách hơn, duy trì hoạt động di chuyển tự do thông qua các vùng biển và trong tương lai, trên không gian vũ trụ, có tầm quan trọng rất lớn.

Mỹ và Úc liên tiếp phản bác Trung Quốc về biển Đông

Ngoại trưởng Mỹ nhắc lại quan điểm của nước này về biển Đông, trong khi chính phủ Úc trình hồ sơ lên Liên Hiệp Quốc (LHQ) bác bỏ yêu sách của Trung Quốc đối với “các phần quan trọng” của vùng biển này.

Phán quyết năm 2016 bác bỏ các yêu sách của Trung Quốc ở biển Đông của Tòa Trọng tài quốc tế, dựa theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển, làm tăng tốc  các nỗ lực với ý đồ xấu của Bắc Kinh trong xây dựng trên các thực thể, quân sự hóa chúng và mở rộng kiểm soát đối với hoạt động của các nước khác trong phạm vi của cái gọi là “đường chín đoạn”. Trên thực tế, phán quyết bác bỏ cả hai yêu sách của Trung Quốc đối với nhiều khối đá, thực thể biển và ý tưởng rằng những “hòn đảo” này có thể tạo ra lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế.

Việc giải thích các hành động của Trung Quốc, mặc dù khó chấp nhận, nên được coi là một khả năng trong các nỗ lực hoạch định chiến lược và quân sự trên toàn thế giới nhằm tránh kết quả tồi tệ nhất. Điều quan trọng cần nhớ là phạm vi và quy mô của các yêu sách của Trung Quốc là điều chưa từng có trong luật pháp quốc tế và không có sự tương đồng thực sự ở bất kỳ nơi nào khác trên trái đất. “(Thế giới nếu) Không sẵn sàng đối mặt với kịch bản này có nguy cơ tạo cơ hội để Bắc Kinh kiểm soát vĩnh viễn các hoạt động kinh tế và quân sự ở một vùng biển quan trọng của đại dương thế giới”, ông Beck viết trên The Strategist.

Biển Đông rộng hơn một phần ba so với Địa Trung Hải và lớn hơn gấp đôi so với Vịnh Mexico. Việc thừa nhận các yêu sách quá đáng của Trung Quốc đối với không gian rộng lớn này sẽ làm tăng khả năng một môi trường quốc tế bị cắt đứt và kiểm soát bởi các quốc gia đơn lẻ.

Cộng đồng quốc tế hoặc tin tưởng vào việc duy trì một cộng đồng toàn cầu tự do và cởi mở và bảo vệ luật pháp quốc tế, hoặc không. Nếu không, thì việc Trung Quốc “giữ làm của riêng” không gian rộng lớn này sẽ dẫn đến các yêu sách tương tự trên các đại dương trên thế giới.

Để ngăn chặn việc này trong tương lai đòi hỏi sự tham gia tích cực của càng nhiều quốc gia càng tốt. Bất kể các yêu sách đơn lẻ đối với các đặc điểm đất đai khác nhau ở biển Đông được giải quyết như thế nào, toàn bộ địa cầu đều có quyền tiếp cận mở và tự do vào khu vực.

Vì lý do này, Mỹ, cùng với tất cả các đồng minh và đối tác lớn, nên gắn quyền tiếp cận của Trung Quốc với cộng đồng toàn cầu qua hành vi của họ ở biển Đông. Mỹ và các đồng minh, đối tác trong cộng đồng quốc tế nên bắt đầu áp dụng các hạn chế hành chính và kỹ thuật  tăng dần cấp độ đối với vận chuyển, du lịch hàng không và vận tải của Trung Quốc trong và thông qua các vùng đặc quyền kinh tế trên toàn thế giới của các nước tham gia.

Các hạn chế về quá cảnh kinh tế, quân sự và thăm dò khoa học nên được lên kế hoạch trước và có thể mở rộng để chúng tương tác với các động thái của Trung Quốc ở Biển Đông. Hoạt động cạnh tranh của các đồng minh ở “vùng xám” này có thể gây khó khăn cho Bắc Kinh, sẽ làm tăng mạnh chi phí và sự phức tạp của việc tiếp cận khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương và hơn thế nữa. Ví dụ, các khu vực tiếp giáp giữa Mỹ, Nhật Bản và Philippines hạn chế tiếp cận trực tiếp của Trung Quốc với Tây Thái Bình Dương. Khả năng này cần được truyền đạt tới Bắc Kinh nếu họ cố gắng khẳng định quyền kiểm soát chủ quyền ở biển Đông thông qua vũ lực.

Đảm bảo mức độ tự do và quyền tiếp cận cao nhất trên toàn cầu sẽ là mục tiêu cuối cùng của nỗ lực quốc tế này. Hơn nữa, những hạn chế này đối với Trung Quốc cần được đảo ngược một cách dễ dàng và nhanh chóng. Khi Bắc Kinh thay đổi nhận thức về biển Đông, việc tiếp cận và vận chuyển hàng hải toàn cầu cần được khôi phục và khuyến khích.

(*). Bài viết phản ánh quan điểm của tác giả Jeff Beck, không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tiền Phong.

Tình hình Covid-19 nguy cấp ở nhiều nơi

Nhiều nước áp dụng lại các biện pháp phong tỏa theo khu vực giữa lo ngại về tình hình Covid-19 vượt ngoài tầm kiểm soát.
Người dân xếp hàng chờ mua hàng tại Melbourne (Úc) trước lệnh phong tỏa       /// Ảnh: AFP
Người dân xếp hàng chờ mua hàng tại Melbourne (Úc) trước lệnh phong tỏa
Trước tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp với nhiều ca nhiễm chưa rõ nguồn gốc và hệ thống y tế đang chịu áp lực nặng nề, nhiều nước đang áp dụng lại các biện phápphong tỏa, cách lytheo khu vực nhằm đối phó đại dịch. Các động thái này diễn ra trong bối cảnh số ca mắc Covid-19 trênthế giớitiến đến mốc 18 triệu, với hơn 680.0000 người chết.

Ca nhiễm bí ẩn

Chính quyền bang Victoria (Úc) ngày 2.8 ban bố “tình trạng thảm họa” tại thành phố Melbourne sau khi số ca Covid-19 trong cộng đồng gia tăng, bất kể lệnh phong tỏa được áp dụng từ đầu tháng 7, sau khi Úc phản đối chính sách biển Đông của TQ.
Trang News.com.au dẫn lời Thủ hiến bang Victoria, ông Daniel Andrew thông báo áp dụng thêm các quy định chặt chẽ, sau khi ghi nhận hàng trăm “ca nhiễm bí ẩn”, tức các bệnh nhân Covid-19 không rõ bị lây nhiễm từ nguồn nào. Ông cho hay Victoria hiện có đến 760 ca nhiễm không truy được nguồn lây và dự báo con số này sẽ còn tăng. “Những ca nhiễm bí ẩn cho thấy tình trạng lây lan trong cộng đồng là thách thức lớn nhất của chúng ta và là lý do chúng ta cần áp dụng loạt quy định mới”, ông Andrew phát biểu.
Nhiều cột mốc buồn
Theo Reuters, các nước châu Mỹ Latin hôm qua có số ca tử vong vì Covid-19 vượt mốc 200.000, cho thấy khu vực này đang là một trong những tâm dịch. Gộp chung, Brazil và Mexico có số ca tử vong cao thứ 2 trên thế giới sau Mỹ, và chiếm khoảng 70% ca tử vong trên toàn cầu. Cũng trong ngày 2.8, Mexico ghi nhận thêm 9.556 ca mắc Covid-19 và là con số kỷ lục mới.
Trong khi đó, Nam Phi hôm qua ghi nhận số ca mắc Covid-19 vượt mốc 500.000, chiếm hơn 50% số ca ở châu Phi. Tại Mỹ, ít nhất 14 nghị sĩ được xác định mắc Covid-19 kể từ khi nước này ghi nhận ca đầu tiên vào ngày 20.1, với ca mới nhất là hạ nghị sĩ Raul Grijalva tại bang Arizona được ông xác nhận vào hôm qua.
Kể từ 18 giờ hôm qua (giờ địa phương), bang Victoria bắt đầu phong tỏa giai đoạn 4, kéo dài đến ngày 13.9. Cụ thể, thành phố Melbourne áp dụng lệnh giới nghiêm từ 20 giờ - 5 giờ, người dân chỉ được ra ngoài tập thể dục dưới 1 giờ (không được di chuyển cách nhà hơn 5 km), cấm tổ chức đám cưới và mỗi hộ gia đình chỉ được phép có một người ra ngoài mua sắm mặt hàng thiết yếu mỗi ngày. “Chúng tôi sẽ công bố các biện pháp phòng dịch bổ sung đối với nơi làm việc vào ngày 3.8 và các doanh nghiệp không thiết yếu có thể bị buộc đóng cửa”, ông Andrew thông báo.
Dân trí

 Mỹ cảnh báo một loại mã độc được các nhà nghiên cứu an ninh phát hiện thường xuyên trong thập niên qua được cho là có liên quan tới chính phủ Trung Quốc.

Mỹ cảnh báo mã độc nghi được Trung Quốc sử dụng - 1

Nhấn để phóng to ảnh

Mỹ cảnh báo mã độc nghi được Trung Quốc sử dụng (Ảnh minh họa: NBC)

Bloomberg dẫn cảnh báo được chính phủ Mỹ đưa ra ngày 3/8 cho biết, Cơ quan An ninh mạng và An ninh Hạ tầng (CISA) thuộc Bộ An ninh Nội địa Mỹ, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và Bộ Quốc phòng Mỹ đã “nhận dạng một biến thể mã độc được các đối tượng hoạt động mạng của chính phủ Trung Quốc sử dụng, được biết đến với tên gọi Taidoor”.

Mục đích của cảnh báo này nhằm cho phép bảo vệ và giảm tiếp xúc với các hoạt động mạng “độc hại” của Trung Quốc. Tuy nhiên, cảnh báo không cung cấp thông tin về mức độ phổ biến của mã độc (phần mềm độc hại) cũng như đối tượng bị mã độc nhắm mục tiêu tấn công.

Theo một quan chức giấu tên của Bộ tư lệnh Không gian mạng Mỹ, mặc dù loại mã độc trên được sử dụng từ năm 2008, chính phủ Trung Quốc được cho là vẫn tiếp tục sử dụng chúng trong các hoạt động gián điệp để tiếp cận thông tin tình báo.

Các hãng an ninh mạng FireEye và CrowdStrike đã phát hiện mã độc Taidoor được nhiều nhóm tại Trung Quốc sử dụng, nhắm vào các mục tiêu tại Mỹ và châu Á. Tuy nhiên, mức độ sử dụng mã độc này đã giảm bớt gần đây.

Theo các hãng an ninh, mã độc này trước đây từng được dùng để tấn công nhiều lĩnh vực gồm luật, năng lượng hạt nhân, hàng không, kỹ thuật, công nghiệp quốc phòng, công nghệ, chính phủ và không gian mạng.

Việc chính phủ Mỹ công khai tuyên bố mã độc Taidoor có liên quan tới chính phủ Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đang có những động thái mạnh tay với TikTok - một ứng dụng di động phổ biến của Trung Quốc.

Tổng thống Trump cho TiTok thời hạn đến ngày 15/9 phải nhượng lại hoạt động ở Mỹ hoặc phải đóng cửa và chính phủ Mỹ phải được hưởng một phần lợi nhuận từ thương vụ. Mặc dù TikTok thu hút hơn 100 triệu người dùng tại Mỹ, trong đó chủ yếu là giới trẻ, song giới chức Mỹ vẫn cảnh báo rủi ro về an ninh quốc gia liên quan tới ứng dụng này.

Bộ Tư pháp Mỹ hồi tháng 7 cáo buộc 2 tin tặc Trung Quốc đánh cắp bí mật thương mại trị giá hàng trăm triệu USD từ các công ty khắp thế giới, bao gồm cả các cuộc tấn công nhằm vào các công ty phát triển vắc xin và thuốc điều trị Covid-19 gần đây.

Một quan chức an ninh Mỹ tuần trước tiết lộ với Reuters rằng các tin tặc có liên quan tới chính phủ Trung Quốc bị nghi công ty công nghệ sinh học Moderna, đơn vị nghiên cứu phát triển vắc xin Covid-19 hàng đầu tại Mỹ, hồi đầu năm nay nhằm đánh cắp các dữ liệu giá trị.

Trung Quốc phản bác cáo buộc của Mỹ

Tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 3/8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Wang Wenbin tuyên bố Bắc Kinh phản đối bất kỳ động thái nào của Mỹ nhằm vào các công ty phần mềm của Trung Quốc. Theo ông Wang, Mỹ nói các công ty Trung Quốc đe dọa an ninh quốc gia nhưng không đưa ra bằng chứng cho cáo buộc này.

“Trung Quốc kiên quyết phản đối chính sách phân biệt đối xử của Mỹ nhằm vào các công ty phần mềm của Trung Quốc cũng như xu hướng của nước này trong việc khái quát hóa khái niệm an ninh quốc gia, đưa ra các suy đoán sai lầm mà không có bằng chứng và chính trị hóa các vấn đề kinh tế”, ông Wang tuyên bố.

Ông Wang cũng cho biết việc Mỹ đe dọa có hành động đối với các công ty công nghệ Trung Quốc đã phơi bày “đạo đức giả và tiêu chuẩn kép” của Mỹ, đồng thời vi phạm các nguyên tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới.

Thành Đạt

Theo Bloomberg, Global Times

Biển Đông: Âm mưu mới của Bắc Kinh để kiểm soát hành chính Hoàng Sa

Ảnh minh họa: Nhóm đảo Thất Liên Tự thuộc quần đảo Trường Sa (Biển Đông).
Ảnh minh họa: Nhóm đảo Thất Liên Tự thuộc quần đảo Trường Sa (Biển Đông). AFP
Trọng Nghĩa
6 phút

Kể từ ngày 01/08/2020, một phiên bản sửa đổi quy định hàng hải của Trung Quốc có từ năm 1974, định nghĩa lại vùng biển giữa đảo Hải Nam của Trung Quốc và quần đảo Hoàng Sa mà Bắc Kinh chiếm trọn từ tay Việt Nam cũng từ năm 1974, bắt đầu có hiệu lực. Theo các chuyên gia phân tích, sự kiện này là một bước mới của Trung Quốc nhằm siết chặt thêm quyền kiểm soát trên các vùng Biển Đông mà Bắc Kinh đang tranh chấp với nước khác.< iframe frameborder="0" src="https://f61eb62a55742687fdf97c7f0c6abb5c.safeframe.googlesyndication.com/safeframe/1-0-37/html/container.html" id="google_ads_iframe_/33480810/web/rfi/vi/article/pave1_1" title="3rd party ad content" name="" scrolling="no" marginwidth="0" marginheight="0" width="300" height="250" data-is-safeframe="true" sandbox="allow-forms allow-pointer-lock allow-popups allow-popups-to-escape-sandbox allow-same-origin allow-scripts allow-top-navigation-by-user-activation" data-google-container-id="l" tabindex="-1" data-load-complete="true" style="background-color: transparent; border-width: 0px; border-style: initial; vertical-align: bottom;">< /iframe>

Theo tiết lộ của nhật báo Hồng Kông South China Morning Post ngày 31/07, điểm đáng chú ý nhất trong bản quy định hàng hải này là việc Trung Quốc đã thay đổi thuật ngữ, gọi vùng biển giữa đảo Hải Nam và quần đảo Hoàng Sa là một vùng “duyên hải” hay "ven bờ" (tiếng Anh là coastal), thay vì “ngoài khơi” (tiếng Anh là offshore) như trước đây.

Ý đồ dùng luật Trung Quốc áp đặt trên các vùng tranh chấp

Theo một số nhà quan sát được tờ báo Hồng Kông trích dẫn, động thái mới này của Bắc Kinh phản ánh ý đồ “đưa càng nhiều vùng tranh chấp càng tốt vào trong quyền kiểm soát” của Trung Quốc.

Bản quy định mang tên chính thức là “Các quy tắc kỹ thuật để kiểm tra tàu biển trong các tuyến nội địa”. Đáng chú ý là từ ngữ "nội địa" dùng ở đây.

< iframe class="teads-resize" style="width: 530px; height: 0px !important; min-height: 0px !important; border-width: initial !important; border-style: none !important; margin: 0px !important; padding: 0px !important; display: block !important;">< /iframe>

Khu vực gây tranh cãi chính là vùng mà Trung Quốc gọi là “Khu vực hàng hải Hải Nam - Tây Sa” – Tây Sa tên Bắc Kinh đặt cho Hoàng Sa - nằm giữa 2 điểm cực đông và cực tây trên đảo Hải Nam và 3 điểm ở cực đông, tây và nam quần đảo Hoàng Sa.

Theo Trương Khiết (Zhang Jie), một chuyên gia về Biển Đông ở Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Trung Quốc, động thái kể trên của Bắc Kinh có lẽ là nhằm tăng cường quyền quản lý quần đảo Hoàng Sa bằng cách sử dụng các luật trong nước.

Đối với chuyên gia Trung Quốc này: “Cho dù điều đó không trực tiếp nhắm tới việc tăng cường quản lý, thế nhưng tác dụng trên thực tế cũng không khác gì”.

Mục tiêu củng cố thêm quyền khống chế Biển Đông

Collin Koh, chuyên gia tại trung tâm nghiên cứu quốc tế S Rajaratnam thuộc đại học công nghệ Nanyang Technological University (Singapore) cũng tán đồng quan điểm nêu trên.

Theo ông, động thái của Trung Quốc “không phải điều đáng ngạc nhiên, nhất là sau khi Bắc Kinh đã thông báo thành lập hai quận hành chính để quản lý Hoàng Sa và Trường Sa”.

Trong một tin nhắn twitter ngày 01/08, chuyên gia Singapore nhắc lại rằng việc Trung Quốc thay đổi từ ngữ để chỉ vùng biển nằm giữa Hải Nam và Hoàng Sa đã được tiến hành từ đầu năm nay, nhưng nay mới có hiệu lực. Mục tiêu “chắc chắn là nhằm củng cố thêm đòi hỏi chủ quyền của Bắc Kinh” trên vùng biển này.

Cũng trên Twitter, một nhà quan sát Biển Đông khác cho rằng động thái của Trung Quốc không đơn thuần là nhằm đẩy mạnh giao thông liên lạc và du lịch giữa Hải Nam và Hoàng Sa, mà còn mang ý nghĩa rộng hơn là kể từ nay, tàu biển Trung Quốc có thể thoải mái đi đến Hoàng Sa vì vùng biển đó chỉ là vùng “ven bờ”. Đây chính là thủ đoạn để gia tăng quyền khống chế Biển Đông.

Bước mới sau khi thành lập hai quận đảo quản lý Hoàng Sa và Trường Sa

Việc ban hành quy định mới về hàng hải, xem các tuyến hàng hải giữa  Hải Nam và Hoàng Sa là các tuyến nội địa của Trung Quốc là một bước phát triển mới của quyết định đầy tranh cãi công bố tháng Tư vừa qua, thành lập hai quận đảo riêng rẽ để quản lý Hoàng Sa và Trường Sa.

Trong bài phân tích ngày 12/05/2020, cơ quan Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải Châu Á (AMTI) thuộc Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế CSIS tại Washington, đã cho rằng quyết định đó của Trung Quốc sẽ cho phép Bắc Kinh cải thiện việc quản lý hành chính và thúc đẩy các chính sách mới của Trung Quốc về Biển Đông.

Trong trường hợp Hoàng Sa, theo AMTI, Trung Quốc có thể thông qua đơn vị hành chính mới này, thúc đẩy việc tổ chức cho du khách Trung Quốc đến tham quan, một thủ đoạn có tính khiêu khích nhằm phát triển kinh tế địa phương, dân sự hóa sự hiện diện, qua đó áp đặt chủ quyền trong thực tế.

Đối với giáo sư Carl Thayer, chuyên gia kỳ cựu về Biển Đông thuộc Học Viện Quốc phòng Úc (Đại Học New South Wales), hành động của Trung Quốc biến Hoàng Sa thành một huyện của Trung Quốc là một hành vii bất hợp pháp theo luật pháp quốc tế.

Trong bài phân tích ngày 19/04, giáo sư Thayer nêu bật việc Trung Quốc đã giành quyền kiểm soát Hoàng Sa thông qua võ lực vào tháng Giêng năm 1974, và luật pháp quốc tế không công nhận chủ quyền có được thông qua chinh phục.

Những hành vi bị lên án là phi pháp

Động thái quyết đoán mới của Trung Quốc được ghi nhận vào lúc Bắc Kinh đang gặp sự phản đối ngày càng mạnh của quốc tế chống lại các yêu sách chủ quyền quá đáng của họ trên hầu như toàn bộ Biển Đông.

Vào tháng Bẩy vừa qua, Hoa Kỳ và Úc đã ra tuyên bố, khẳng định rằng các yêu sách biển của Trung Quốc tại Biển Đông đều phi pháp vì không phù hợp với luật pháp quốc tế.

Và gần đây hơn, trong một công hàm gởi lên Liên Hiệp Quốc vào ngày 29/07, Malaysia nhắc lại lập trường bác bỏ đường lưỡi bò của Trung Quốc trên Biển Đông, đồng thời phản đối việc Trung Quốc khẳng định rằng Kuala Lumpur không có quyền thiết lập thềm lục địa ở vùng phía bắc Biển Đông.

Chiến lược sử dụng luật lệ trong nước để bành trướng

Theo SCMP, cộng đồng quốc tế đã cực lực chỉ trích Trung Quốc vào lúc nước này đẩy mạnh chiến lược sử dụng luật lệ trong nước để đòi chủ quyền trên các vùng tranh chấp và bành trướng trong khu vực.

Ví dụ, từ năm 2010 đến nay, Trung Quốc đã thiết lập 7 tòa án hàng hải mới, một được đặt ở “thành phố Tam Sa”, về mặt hành chính là đơn vị trực thuộc tỉnh đảo Hải Nam.

Qua năm 2013, Bắc Kinh sáp nhập một số cơ quan hàng hải vào lực lượng Hải Cảnh mới, và đến năm 2017, Tòa Án Tối Cao Trung Quốc tự tuyên bố mở rộng quyền hạn ra mọi vùng thuộc “chủ quyền” của Trung Quốc, kể cả các vùng biển.