Tuy nhiên, Trung Quốc ngày càng "lấn tới" và tăng tốc xây dựng các đảo nhân tạo khiến cho chính giới Mỹ và các nước trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương lo ngại bởi biển Đông là tuyến hàng hải quan trọng hàng đầu trên thế giới.

Vì vậy, sáng ngày 27.10 Mỹ đã chính thức cho tàu khu trục USS Lassen tiến hành tuần tra "tự do hàng hải" trên biển Đông và đi vào vùng 12 hải lý xung quanh các đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây dựng phi pháp .

Trưa 27.10 (giờ Việt Nam), các quan chức quốc phòng Mỹ thông báo tàu khu trục tên lửa USS Lassen đã hoàn tất tuần tra trong vùng 12 hải lý quanh Đá Xu Bi, nơi Trung Quốc xây đảo nhân tạo bất hợp pháp.

Theo báo Washington Post, tàu khu trục USS Lassen được hai máy bay tuần tra của hải quân Mỹ hộ tống khi áp sát Đá Xu Bi thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

“Sứ mệnh tuần tra đã hoàn tất một cách êm thấm”, một quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết.

Chỉ "giám sát, theo dõi, cảnh báo"

Trước khi tàu chiến Mỹ thực hiện tuần tra sát các đảo nhân tạo phi pháp trên biển Đông, Trung Quốc đã từng lớn tiếng sẽ "dùng biện pháp mạnh" với tàu chiến của Mỹ.

Nhưng hôm nay (27.10), Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố giới chức nước này đã giám sát, theo dõi và cảnh báo tàu khu trục USS Lassen của Mỹ do tàu này xâm nhập "trái phép" vùng lãnh hải gần các đảo và bãi đá tranh chấp trên biển Đông.

Trong một tuyên bố được đăng tải trên trang web riêng, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cố nói rắn: "Trung Quốc hối thúc mạnh mẽ phía Mỹ giải quyết thỏa đáng những mối quan ngại nghiêm trọng của Trung Quốc, lập tức sửa sai và không tiếp tục có bất kỳ hành động nguy hiểm hay khiêu khích có nguy cơ đe dọa tới chủ quyền và lợi ích an ninh của Bắc Kinh".

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị trước đó cũng tuyên bố: "Nếu điều đó là sự thật, chúng tôi khuyến cáo Mỹ nên suy nghĩ lại trước khi hành động, và không nên hành động mù quáng hay tạo ra rắc rối không đáng có".

Từng đòi dùng tàu chiến đâm tàu khu trục Mỹ

Trước khi Mỹ thực hiện cuộc tuần tra "tự do hàng hải" trên biển Đông, trang tin quân sự Sina của Trung Quốc đã nêu 2 cách mà hải quân nước này đối phó với tàu chiến của Mỹ.

Cách thứ nhất là tàu chiến Trung Quốc sẽ bám sát theo dõi tàu chiến của Mỹ và sẽ áp sát khiến tàu chiến Mỹ buộc phải đổi hướng khi hoạt động gần khu vực đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây dựng phi pháp.

Cách thứ hai là cho tàu chiến đâm vào tàu khu trục Mỹ trên biển Đông nếu tàu chiến Mỹ định tuần tra sát các đảo nhân tạo, sau đó Trung Quốc có thể tuyên bố rằng các tàu chiến của mình bị "mất kiểm soát" để sự căng thẳng không lên cao quá mức.

Nhưng kết quả là cả hai cách mà trang tin quân sự Sina dự đoán Trung Quốc sẽ thực hiện đều không xảy ra, khi tàu chiến của Trung Quốc chỉ dám "giám sát" tàu chiến của Mỹ từ xa.

Thiên Hà (Theo Want China Times, Washington Post)

Nội bộ Trung Quốc tranh cãi về vụ kiện 'đường lưỡi bò'

Giới chức Bộ Ngoại giao Trung Quốc có thể đang lo lắng trước nguy cơ bị bẽ mặt trong vụ Philippines kiện "đường lưỡi bò" trước tòa án quốc tế.

Ông Trần Công Trục: 'Trung Quốc vận động thất bại trong vụ kiện đường lưỡi bò' / Những luận điểm của Trung Quốc bị tòa dập tắt trong vụ kiện 'đường lưỡi bò'

noi-bo-trung-quoc-tranh-cai-ve-vu-kien-duong-luoi-bo

Hoạt động bồi đắp phi pháp của Trung Quốc trên một bãi đá thuộc chủ quyền Việt Nam ở Trường Sa. Ảnh: Bloomberg

Một cuộc tranh luận đang nổ ra trong Bộ Ngoại giao Trung Quốc về việc nước này nên phản ứng như thế nào khi Tòa Trọng tài Thường trực sắp ra phán quyết với vụ Philippines kiện "đường chín đoạn" (hay còn gọi là "đường lưỡi bò") mà Trung Quốc ngang nhiên vẽ ra trên Biển Đông, theoBloomberg.

Sau khi Philippines nộp hồ sơ kiện "đường lưỡi bò" lên Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague, Trung Quốc đã tẩy chay phiên tòa và tuyên bố không thừa nhận quyền tài phán của PCA. Đây được coi là một phần trong chính sách giải quyết tranh chấp chủ quyền bằng cơ chế song phương của Bắc Kinh mà không thông qua tòa án và các tổ chức quốc tế. Tuy nhiên, việc từ chối tham gia vụ kiện cũng có nghĩa là họ sẽ không thể đưa ra bất cứ lập luận nào trong các phiên tranh tụng trước tòa.

Trong lúc Bộ Ngoại giao Trung Quốc còn mải tranh luận xem liệu có nên xuất hiện tại tòa khi phiên tranh tụng bắt đầu vào cuối tháng trước, các chuyên gia luật quốc tế của nước này lại không thể đảm bảo với các nhà hoạch định chính sách ở Bắc Kinh rằng Trung Quốc chắc chắn sẽ thắng trong vụ kiện, hai quan chức giấu tên có hiểu biết về vấn đề tiết lộ.

Tháng 12/2014, Trung Quốc đưa ra một bản tuyên bố lập trường cho rằng đơn kiện "đường lưỡi bò" của Phillipines đề cập đến vấn đề tranh chấp chủ quyền, nên không thuộc thẩm quyền xét xử của PCA. Trung Quốc khăng khăng rằng họ "có chủ quyền không tranh cãi" khi "là nước đầu tiên phát hiện, đặt tên, khám phá và khai thác các nguồn tài nguyên" trong khu vực. Tòa PCA đã bác bỏ luận điểm này và coi hồ sơ của Philippines "đủ cấu thành một vụ kiện" mà tòa có quyền xét xử.

Khi PCA tuyên bố sẽ ra phán quyết vào giữa năm 2016, vụ kiện "đường lưỡi bò" đã trở thành trò "đá bóng" đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan trong Bộ Ngoại giao Trung Quốc. Hai cục trong bộ này đã tranh cãi về trách nhiệm giải quyết vụ kiện trong khoảng một năm, trước khi đẩy cho các quan chức ngoại giao cấp thấp hơn, theo hai nguồn tin trên.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã không trả lời các câu hỏi qua đường fax hôm 17/12 về cách giải quyết của họ với vụ kiện này.

"Có người cho rằng đây là một bước đi khôn ngoan và linh hoạt theo chính sách đối ngoại 'tiến hai bước, lùi một bước' của Trung Quốc. Nhưng tôi không nghĩ vậy, bởi đây có thể là cách suy diễn quá xa xôi", James Kraska, giám đốc Trung tâm nghiên cứu luật quốc tế Stockton thuộc Đại học Chiến tranh Hải quân Mỹ, nói.

noi-bo-trung-quoc-tranh-cai-ve-vu-kien-duong-luoi-bo-1

Trụ sở Tòa Trọng tài Thường trực, nơi xét xử vụ kiện "đường lưỡi bò" của Philippines. Ảnh: Reuters

Cuộc tranh luận trong nội bộ Bộ Ngoại giao cho thấy các quan chức ngoại giao Trung Quốc đang lo lắng rằng nếu Phillipines thắng kiện, Trung Quốc sẽ bị bẽ mặt trước cộng đồng quốc tế, nhất là khi Chủ tịch Tập Cận Bình đã đặt nhiều kỳ vọng vào các dự án bồi đắp đảo nhân tạo phi pháp trên Biển Đông. Ông đã coi hoạt động xây đảo nhân tạo ở Biển Đông là "niềm tự hào quốc gia" và là trọng tâm của việc trỗi dậy thành một cường quốc quân sự của Trung Quốc.

"Điều này cũng phản ánh sự thiếu tầm nhìn chiến lược của các quan chức ngoại giao Trung Quốc, những người vốn chỉ chuyên hoạt động ngoại giao mà thiếu đi nền tảng chính trị thường thấy của các chiến lược gia ở các nước khác", Zhang Baohui, giám đốc Viện Nghiên cứu châu Á Thái Bình Dương ở Đại học Lingnan, Hong Kong, nhận định.

Từ lâu các nhà phân tích đã dày công tìm hiểu tư duy đối ngoại của Trung Quốc. Cựu ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger trong cuốn "Bàn về Trung Quốc" xuất bản năm 2011 cho rằng tư duy đối ngoại của Trung Quốc dựa trên binh pháp Tôn Tử, trong đó chủ trương theo đuổi các mục tiêu lâu dài dựa trên sự hiểu biết về đối thủ.

"Hiện nay, mọi cấp trong Bộ Ngoại giao Trung Quốc đều toàn là những nhà ngoại giao chuyên nghiệp, và giới học giả tin rằng nền tảng hiểu biết của họ không đủ tầm để định hướng cho sự trỗi dậy của Trung Quốc. Một cường quốc lớn như Trung Quốc cần những người có tư duy chiến lược tầm cỡ", ông Zhang nói.

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị bắt đầu vào làm ở Bộ Ngoại giao sau khi tốt nghiệp đại học vào năm 1982, cho đến khi trở thành người đứng đầu cơ quan này vào năm 2013. Người tiền nhiệm của ông là Dương Khiết Trì cũng có thâm niên làm việc trong Bộ Ngoại giao từ năm 1975.

"Trung Quốc cũng dễ mắc sai lầm trong chính sách đối ngoại như bất kỳ quốc gia nào. Các vấn đề chính trị nội bộ và cạnh tranh diễn ra trong bộ máy ngoại giao khiến cho việc giải quyết các vấn đề phức tạp luôn rất khó khăn. Đây là một cuộc chơi tương đối mới, vì thế không có gì ngạc nhiên khi họ hoang mang", Nick Bisley, giáo sư quan hệ quốc tế Đại học La Trobe, Melbourne, nhấn mạnh.

Duy Sơn

Tổng thống Putin khen Donald Trump 'hào hoa, tài năng'

Tổng thống Putin và ông Donald Trump có quan hệ khá tốt với nhau

Trả lời câu hỏi của phóng viên trong buổi họp báo hôm 17.12 (theo giờ địa phương), Tổng thống Putin đã hoan nghênh mong muốn thắt chặt quan hệ với Nga của ứng viên tổng thống Mỹ - Donald Trump, đồng thời khen ngợi tỉ phú bất động sản là người "hòa hoa, tài năng".

"Ông ấy là một người hào hoa, tài năng, không thể nghi ngờ gì về điều đó. Ông ấy là người dẫn đầu tuyệt đối trong cuộc tranh cử tổng thống, như chúng ta thấy hôm nay", Tổng thống Putin khen Donald Trump.

Trong cuộc họp báo thường niên ngày 17.12 (theo giờ địa phương), Tổng thống Putin đã bày tỏ hoan nghênh tuyên bố muốn thắt chặt quan hệ với Nga của ông Trump, nếu ông này trở thành tổng thống tiếp theo của Mỹ.

"Ông ấy nói muốn tiến tới một cấp độ quan hệ mới, cấp độ sâu sắc hơn với Nga. Làm sao chúng tôi có thể không hoan nghênh điều đó? Tất nhiên, chúng tôi rất hoan nghênh", ông Putin khẳng định trước các phóng viên báo chí quốc tế", ông Putin nói.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về mối quan hệ giữa Nga và tổng thống tiếp theo của Mỹ, ông chủ điện Kremlin cho biết ông sẵn sàng hợp tác với tổng thống tiếp theo về các vấn đề chung dù người được lựa chọn là ai.

Trước đó, khi được hỏi về phản ứng trước sự hiện diện quân sự của Nga ở Syria, tỉ phú Mỹ khẳng định sẽ hợp tác, sát cánh với Putin.

"Ông ấy (Putin) không thích (Barack) Obama ở mọi chuyện. Ông Obama không tôn trọng bất cứ thứ gì. Và tôi đoan chắc rằng ông Obama cũng rất ghét ông ấy. Tôi nghĩ, tôi sẽ hợp tác với ông ấy. Tôi sẽ hòa hợp với các lãnh đạo khác trên thế giới và chúng tôi sẽ cùng nhau xây dựng một thế giới ổn định hơn", ông Trump nói hồi tháng 10.

Mới đây, sau vụ Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ máy bay ném bom Su-24 Nga tại Syria, ông Trump cũng ủng hộ quan điểm của điện Kremlin.

Ông trùm bất động sản và truyền hình thực tế Mỹ là ứng cử viên tham gia cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm 2016 của đảng Cộng hòa. Vị tỉ phú có khối tài sản 4,5 tỉ USD đang phải hứng chỉ trích của dư luận sau khi ông đưa ra đề xuất "cấm cửa" người Hồi giáo nhập cảnh vào Mỹ.

Nhưng, bất chấp chỉ trích gia tăng, tỉ lệ ủng hộ Donald Trump vẫn gia tăng và ông vẫn tiếp tục dẫn đầu trong cuộc đua vào Nhà Trắng của đảng Cộng hòa.

Thiên Hà (theo The Guardian)

Vì sao Putin và ứng viên tổng thống Mỹ Trump ca ngợi lẫn nhau

Với cá tính và quan điểm khá tương đồng, Putin đã giành lời khen ngợi cho Trump, trong khi tỷ phú Mỹ cũng có những đề xuất chính sách thuận lợi đối với Nga.

Tổng thống Putin ca ngợi Donald Trump tài năng / Putin được nữ phóng viên khen dáng chuẩn

vi-sao-putin-va-ung-vien-tong-thong-my-donald-trump-tung-ho-lan-nhau

Tổng thống Putin trong cuộc họp báo cuối năm. Ảnh: The Guardian

Nếu Donald Trump nhìn vào đôi mắt của Vladimir Putin, ông ấy sẽ thấy điều gì?

Hai nhiệm kỳ tổng thống trước, ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa John McCain, đã nói rằng, khi ông nhìn chằm chằm vào đôi mắt của Putin, ông "nhìn thấy ba chữ cái: K, G và B", ám chỉ đến việc ông Putin từng là điệp viên của Cơ quan tình báo Liên Xô.

Donald Trump, ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa năm 2016 lựa chọn "dang tay ôm" nhà lãnh đạo Nga chứ không phê bình ông ấy.

Theo CNN, trong nhiều tháng, Trump gọi Putin là một nhà lãnh đạo mà ông sẽ "có quan hệ tốt" - mối quan hệ đó bắt nguồn từ việc hai người có quan điểm, cá tính, và trong một số trường hợp là các mục tiêu chính sách tương tự nhau. Đây là mối "tình anh em" khiến những thành viên cốt cán của đảng Cộng hòa cho rằng ý thức hệ của Trump không đồng điệu với đảng.

Putin hôm 17/12 ca ngợi Trump là "thông minh, tài năng" và là "người dẫn đầu tuyệt đối trong cuộc đua tổng thống", tỷ phú chỉ vài giờ sau đã đáp lại rằng lời khen ngợi của Putin là một "vinh dự lớn".

"Ông ấy dẫn dắt đất nước mình, và ít nhất, ông ấy là một nhà lãnh đạo, không giống người chúng ta có ở đất nước này", Trump nói trên truyền hình.

Thượng nghị sĩ John McCain đã nói đùa về việc Putin khen ngợi Trump, gọi hai người là "một cặp trời sinh". McCain không phải là người duy nhất so sánh hai người với nhau.

Phong cách tương tự

"Về phong cách, họ khá giống nhau", Masha Gessen, một nhà báo từng viết sách về Putin nói. "Cả hai đều có thái độ cứng rắn. Ông Putin tôn trọng những người chiến đấu và có quan điểm quyết liệt", Gessen nói. "Ông ấy muốn một đối thủ mạnh mẽ, một người ông ấy có thể hiểu được".

Trump và Putin, hai người đàn ông đã cẩn thận xây dựng hình ảnh của họ trong hai thập kỷ qua, đều nổi tiếng về tính cách thẳng thắn và táo bạo.

Đối với Putin, sức mạnh là trọng tâm của cuộc chơi và là cơ sở của hình ảnh mà ông xây dựng tại đất nước và trên trường quốc tế.

Truyền thông trong nước thường công bố những hình ảnh ông tham gia các hoạt động vận động ngoài trời, thường để ngực trần, từ săn bắn, câu cá, cho đến cưỡi ngựa. Tại các diễn đàn quốc tế với các lãnh đạo nước ngoài khác, Putin đã thể hiện được khí khái tự tin cùng với sự lãnh đạm.

Trong khi đó, khi tỷ phú Trump bước vào cuộc đua tổng thống mùa hè vừa qua, ông ngay lập tức thể hiện hình ảnh mạnh mẽ, gọi các đối thủ là "yếu" và "ít năng lượng". Xây dựng con đường chính trị bằng các bình luận gây tranh cãi liên tiếp, Trump không bao giờ chùn bước.

Với cách ông Trump mô tả, thì lập trường quốc tế chính quyền của ông, nếu ông đắc cử, sẽ có phần giống Putin - nhà lãnh đạo được ghi nhận bởi sự ngoan cường, táo bạo và chấp nhận rủi ro, như ông Trump thường nói trong chiến dịch tranh cử: "Tôi sẽ rất cứng rắn, các bạn sẽ không tưởng tượng được đâu".

Cả Trump và Putin dường như đều nhìn thế giới qua lăng kính tương tự nhau: đó là trò chơi một mất một còn, và các kẻ thù rình rập khắp nơi.

"Putin cho rằng Nga bị kẻ thù bao vây và công việc của một tổng thống là phải đủ mạnh để xua đuổi những mối đe dọa đó", Gessen nói. Trump cũng thấy Mỹ đang phải đối mặt với một thế giới đầy kẻ thù và đối thủ, với các nhà lãnh đạo "khôn ngoan" hơn Mỹ rất nhiều.

"Trung Quốc đang giết chúng ta. Mexico đang giết chúng ta. Nhật Bản đang giết chết chúng ta", Trump nhiều lần nói vậy trong chiến dịch tranh cử suốt 6 tháng qua, khi bàn về thương mại, một trong những vấn đề chính ông tập trung. "Họ đang ăn mất bữa trưa của chúng ta", Trump nói.

Điều đó giải thích tại sao hình ảnh của Putin, và sự tương phản của ông với tổng thống Barack Obama, người thiên về ngoại giao, lại hấp dẫn với ông Trump.

vi-sao-putin-va-ung-vien-tong-thong-my-donald-trump-tung-ho-lan-nhau-1

Tỷ phú tranh cử tổng thống Donald Trump. Ảnh: AFP

Chính sách có lợi cho Nga

"Ông ấy (Trump) đang cố gắng thể hiện rằng Putin mạnh mẽ và Mỹ cần một người mạnh mẽ để đối phó với ông ấy", Charlie Black, một cố vấn hàng đầu cho ông John McCain trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2008 nói.

Nikolas Gvosdev, cây bút trên National Interest, cho rằng, việc ông Putin khen ngợi Trump, một người bị nhiều chính trị gia và dư luận chỉ trích và châm biếm, có thể là cách ông chơi khăm Mỹ, trong một nỗ lực để nói rằng Mỹ cần nhà lãnh đạo có phong cách giống Putin.

Tuy nhiên, Gvosdev cũng cho rằng lời khen của ông Putin phản ánh thái độ của ông với chính trường Mỹ. Putin đã làm việc với hai tổng thống Mỹ hứa hẹn sẽ tạo ra những thay đổi lớn trong quan hệ Mỹ - Nga. Nhưng ông Putin cho rằng lãnh đạo Mỹ không đầu tư chính trị nghiêm túc và chấp nhận rủi ro để tạo ra thay đổi thực chất. Những lời khen ngợi về Trump cho thấy Putin mong muốn có một lãnh đạo phương Tây, sẽ ngồi cùng ông để bàn bạc theo phong cách thế kỷ 19 - trao đổi ảnh hưởng để hợp tác.

Việc ông Trump phớt lờ quan điểm của đảng Cộng hòa, vốn có cái nhìn không mấy thiện cảm với Putin và giữ lập trường cứng rắn với tổng thống Nga, cho thấy "trên hết Donald vẫn hành động như một người nổi tiếng, và không phải là một người đề xuất chính sách hay nhà quan sát trường quốc tế nghiêm túc", Black nhận xét.

Trump có một số quan điểm về chính sách có lợi cho Putin, về một số điểm nóng quốc tế, đặc biệt là Syria. Putin đã tăng cường can thiệp quân sự tại nước này trong hai tháng gần đây, nhiều người ở Washington xem Putin là thách thức sự hiện diện của Mỹ trong khu vực.

Trong khi gần như tất cả ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa đều chỉ trích Obama là quá mềm mỏng trong cuộc chiến chống IS và kêu gọi thúc đẩy sự tham gia của bộ binh Mỹ ở Syria, Trump đã lập luận ngược lại.

Mặc dù nói rằng ông sẽ "ném bom tận diệt IS" ở Iraq, Trump lại phản đối việc tăng cường sự hiện diện của Mỹ ở Syria và ủng hộ một vai trò lớn hơn cho người bạn mới của mình ở phía Đông.

"Nga muốn loại bỏ IS. Chúng ta cũng muốn loại bỏ IS. Có lẽ nên để cho Nga làm điều đó. Hãy để cho họ làm, chúng ta quan tâm làm quái gì?", Trump nói trên chương trình truyền hình "60 phút" vào tháng 9. Cuộc phỏng vấn này được phát sóng cùng với cuộc phỏng vấn của Putin. Trong chiến dịch tranh cử, Trump nhiều lần nhắc đến nó như một lần xuất hiện chung giữa hai người.

Và ở Ukraine, nơi Nga sáp nhập bán đảo Crimea vào năm ngoái và bị cáo buộc hậu thuẫn phiến quân ly khai ở miền Đông, ông Trump cũng kêu gọi Mỹ có "dấu chân nhẹ hơn", mặc dù phần lớn thành viên trong đảng của ông kêu gọi hành động mạnh mẽ.

Ông Trump nói rằng Mỹ "nên làm ít đi" ở Ukraine - nơi Mỹ tìm cách hỗ trợ Kiev khi đối đầu với Moscow. Ông Trump kêu gọi các đồng minh châu Âu như Đức đảm nhận vai trò dẫn dắt trong căng thẳng này với Nga. Tuyên bố của Trump cũng phớt lờ những lo ngại của Washington rằng Nga có thể đe dọa các đồng minh Đông Âu chủ chốt như Ba Lan.

Như vậy, tại cả Syria và Ukraine, đề xuất chính sách đối ngoại của Trump sẽ khiến Putin rảnh tay hơn.

"Sao mà Putin lại không thích ông ấy được cơ chứ?" Leon Aron, cố vấn hàng đầu về Nga trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2012 của Mitt Romney, nhận xét. "Đây là một người không biết gì về lịch sử Nga, con đường của Putin, chính sách chính trị trong nước của Putin, nội tình Nga từ năm 2000 kể từ khi Putin dẫn dắt đất nước. Có lẽ Trump chỉ tập trung vào những gì ông ấy đọc trên các tít báo".

"Đó sẽ là một tổng thống Mỹ tuyệt vời đối với Nga", Aron kết luận.

Phương Vũ

1. POL POT (SALOTH SAR) - NGƯỜI CAMPUCHIA GỐC HOA (sinh 1928 tại Kampong Thom): nhân vật quyền lực số 1 (biệt danh “anh Cả”), lãnh đạo Đảng Cộng sản Campuchia, thủ tướng Chính phủ Campuchia dân chủ (1976-1979). Sau gần 4 năm cầm quyền (kể từ Khmer Đỏ đánh chiếm Phnom Pênh 17.4.1975 đến ngày sụp đổ 7.1.1979) - chế độ Pol Pot gây nên cái chết của gần 2 triệu người và Pol Pot trở thành đối tượng hàng đầu của Tòa án quốc tế xét xử tội ác diệt chủng và chống lại loài người ở Campuchia (ECCC) do Liên Hiệp Quốc bảo trợ. Song, Pol Pot chết ở tuổi 70 vào năm 1998 trong một cánh rừng thuộc căn cứ địa của Khmer Đỏ và hỏa thiêu tại đó trước ngày phiên tòa ECCC được mở.

2. NUON CHEA (LONG BUNRUOT) - NGƯỜI CAMPUCHIA GỐC HOA (sinh 1926 tại Battambang): nhân vật quyền lực số 2 (biệt danh: “anh Hai”), nắm giữ “phần hồn” của Campuchia theo tư tưởng Mao. Bị ECCC xử tù chung thân (8.2014) về “tội ác chống nhân loại”.

3. IENG SARY (THẠCH RẸM) CÓ MẸ NGƯỜI HOA (sinh 1922 tại Trà Vinh, miền Nam Việt Nam): nhân vật quyền lực số 3, Phó thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Chính phủ Campuchia dân chủ, chỉ đạo tiến trình “vô sản hóa Campuchia”, phát động thù địch với văn hóa phương Tây, sát hại trí thức và đóng cửa tất cả trường học - bị tuyên án tử hình vắng mặt bởi Tòa án Cộng hòa nhân dân Campuchia (1979), xét xử bởi ECCC (2007), qua đời vì bệnh (3.2013).

4. TAMOK - NGƯỜI HOA - KHMER (sinh 1926 tại Takeo): nhân vật quyền lực số 4 - tổng tư lệnh quân đội Khmer Đỏ (biệt danh: “tên đồ tể”), cầm đầu các cuộc thảm sát tập thể dân thường vô tội và mở các chiến dịch thanh trừng nội bộ tàn khốc. Bị ECCC kết án về “tội ác chống lại loài người” (2002), lâm bệnh mất (2006).

5. KHIEU SAMPHAN - NGƯỜI CAMPUCHIA GỐC HOA (sinh 1931): nhân vật quyền lực số 5 - Chủ tịch Hội đồng nhà nước Campuchia dân chủ (1976-1979) - giữ vai trò trọng yếu trong các chủ trương và kế hoạch diệt chủng trên phạm vi toàn quốc. ECCC xử tù chung thân.

Danh sách thủ lãnh Khmer Đỏ gốc Hoa còn dài, như KHANG KHEK IEU (tức KAING GUEK EAU - biệt danh “sát thủ S-21”) sinh 1942 tại Kompong Cham trong mộtgia đình Khmer gốc Hoa, cựu giám đốc nhà tù khét tiếng Tuol Sleng ở thủ đô Phnom Pênh, đã bắt giam khoảng 16.000 người gồm cả phụ nữ trẻ em, tất cả bị tra tấn dã man trước khi hành quyết (chưa đầy 20 người sống sót). ECCC xử tù chung thân (2012). Hoặc: SON SEN - người gốc Hoa - trợ thủ đắc lực của Pol Pot một thời…

Những động tĩnh của tất cả bọn họ đều được Trung Nam Hải theo dõi chặt chẽ.

Tình báo Hoa Nam (Trung Quốc) mở các đợt kích động tâm lý huyết thống trong cộng đồng người Campuchia gốc Hoa để họ “hướng về tổ quốc” cũng như ủng hộ các “thủ lãnh Khmer Đỏ gốc Hoa” suốt thời kỳ trước và sau 1975.

* TRƯỚC 1975, Mao luôn tìm cách kết nối “thế mạnh hoàng gia” của Sihanouk (được hơn 8 triệu thần dân Campuchia tôn kính) với “chiến tranh du kích” của Khmer Đỏ chống chế độ Cộng hòa thân Mỹ của Lon Nol (tổng thống đầu tiên ở Campuchia 1970-1975) do Pol Pot phát động. Mao đề nghị Sihanouk ủng hộ Pol Pot.

Lúc đầu Sihanouk còn chần chừ, dè dặt. Bởi từ thập niên 1950, Sihanouk sớm gán cho những người cộng sản Campuchia do Pol Pot lãnh đạo “một từ bằng tiếng Pháp đầy vẻ chế nhạo” - trở nên phổ biến là: “Khmers Rouges” (tức: Khmer Đỏ) và ra lệnh lùng bắt. Giờ đây lẽ nào Sihanouk chịu khép mình đến với họ?

Đang lúc Sihanouk do dự thì Mao không ngần ngại “tấn công” - ve vuốt:

Sihanouk viết, Mao luôn đích thân ra tận cửa xe chào đón mỗi lần Sihanouk đến thăm, cấp cho Sihanouk và những thành viên trong chính phủ lưu vong của ông đầy đủ tiện nghi về nơi ăn chốn ở với các hoạt động dịch vụ của một hoàng cung, kể cả nhân viên văn phòng, một đội xe con, một trung tâm thể thao và chiếu bóng, những người làm vườn lẫn đội ngũ đầu bếp lão luyện đưa từ Thượng Hải đến để nấu ăn riêng cho Sihanouk theo thực đơn cung đình Trung Hoa, Campuchia và cả những món gà sốt vang của Pháp mà Sihanouk rất thích…

Mọi chiều chuộng của Mao lấp đầy nỗi trống vắng của “ông hoàng không ngai” đang lận đận, dần dần khiến Sihanouk xiêu lòng tự nhận “Trung Hoa là quê hương thứ hai của tôi” (tên một ca khúc do Sihanouk sáng tác trình diễn lần đầu tại phòng hòa nhạc Thiên Tân) - và đồng ý đứng chung với Pol Pot cùng các thủ lãnh Khmer Đỏ gốc Hoa trên cùng một chiến hào đang đẫm máu. Quả thực Mao quá lợi hại và đã thành công trong thủ đoạn “trải thảm” mời ông hoàng Sihanouk bước vào “chiếc lồng son phủ màu cờ đỏ”.

Để tận dụng “tài ngoại giao” của Sihanouk (kết hợp với “khả năng quân sự” của Khmer Đỏ), Mao cung cấp phương tiện đi lại “tối ưu” để Sihanouk công du đến Triều Tiên, Nam Tư, Roumania, Albania, Algeria, Mauritania, Morocco (Maroc), Iraq, Siria, Ai Cập, Soudan, Uganda, Somalia bằng những toa tàu sang trọng nhất, hoặc những chuyên cơ dành cho các nguyên thủ quốc gia“có thêm một máy bay phụ để chở những thùng quà ngoại giao mà tôi (Sihanouk) sẽ tặng trong các chuyến thăm hữu nghị đó” (Hồi ký Sihanouk, sđd. tr. 124).

Đến bất cứ quốc gia nào, theo hướng Mao gợi ý, Sihanouk đều lớn tiếng đả kích tổng thống Mỹ Nixon, lên án CIA và phái hữu Lon Nol, kêu gọi ủng hộ Khmer Đỏ và Pol Pot. Vô hình chung Sihanouk thành “đài phát thanh sinh học di động” của Bắc Kinh, giúp Mao gây sức ép chính trị và ngoại giao để đem ra mặc cả với Nixon trong bóng tối.

Ở mặt trái, qua đường dây tình báo Hoa Nam, Mao đã “tiếp tục có những cuộc tiếp xúc bí mật với chính quyền Lon Nol - kẻ thù của Sihanouk (Lon Nol cũng là người dân tộc Hoa -Khmer cầm đầu cuộc lật đổ Sihanouk tháng 3.1970)”.

Đến lúc nội chiến Campuchia bùng nổ lớn, tuy ngoài mặt ủng hộ Sihanouk và chính phủ kháng chiến, nhưng bên trong Mao “vẫn ngấm ngầm duy trì quan hệ bí mật vớiLon Nol - Sirik Matak, mặt khác tích cực dùng bọn Pol Pot - Ieng Sary dần dần biến Đảng Cộng sản Khmer thành một đảng phụ thuộc vào Đảng Cộng sản Trung Quốc”(trích Công bố của Bộ Ngoại giao Việt Nam - Hà Nội 4.10.1979).

Vậy là Mao sử dụng một lúc ba quân cờ: trực tiếp ảnh hưởng mạnh lên Sihanouk - Pol Pot (Khmer Đỏ) và tác động từ xa tới Lon Nol (phái hữu Phnom Pênh) - để bọn họ đánh nhau tan nát và Mao là “con mèo vờn chuột” đứng chờ hồi kết với “muỗng nĩa” trên tay (còn nữa)

Kỳ 30: Ngô Đình Nhu mất 100 kg vàng cho “Phó vương” Dap Choun

Kỳ 31: Nghệ thuật lôi kéo Sihanouk của Chu Ân Lai và tình báo Trung Nam Hải

Kỳ 38: Hun Sen với “cuộc tình đã chết một đêm nao“!

Quế Ngọc Hải gọi Hòa Minzy - Công Phượng là 'cặp đôi phiền toái'

Phước Sang đã bị siết nợ ngôi biệt thự sang trọng!

Trung Quốc phủ sóng mạng không dây phi pháp tại quần đảo Hoàng Sa

Giao Hưởng

HUỲNH TÂM

HỒ CHÍ MINH người hoa -MAO TRẠCH ĐÔNG VÀ SỰ NGHIỆP GIÁN ĐIỆP TẠI VIỆT NAM (1945 – 1969) – KỲ 1

Hà Nội và Bắc Kinh thông qua tài liệu lưu trữ nhằm giới thiệu với người xem quá trình hoạt động của Hồ Chí Minh với nhân dân Trung Quốc.

Triển lãm trưng bày hơn 300 tài liệu, hình ảnh và hiện vật phản ảnh hoạt động của Hồ Chí Minh tại Trung Quốc; mối quan hệ giữa Việt Cộng vàTrung Cộng, hình ảnh Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân Trung Quốc, trong đó có nhiều tài liệu lần đầu tiên được giới thiệu.

Triển lãm đã nhận được sự quan tâm của lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước. Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nông Đức Mạnh đã gửi thư chúc mừng. Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa đã tới tham dự, cắt băng khai mạc Triển lãm và ghi cảm tưởng.

Nhằm đáp ứng hiểu biết đông đảo độc giả, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước tiếp tục giới thiệu những tài liệu, hình ảnh và hiện vật của Triển lãm trên trang Website của Cục:

http://www1.archives.gov.vn/TrienlamTQ/Program/Home.asp.

Nay trang này của đảng Cộng sản Việt Nam quyết định lấy xuống ảnh tài liệu khỏi trang của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước.

Nay chúng tôi lấy quyết định tái lập trang mới, hầu hy vọng sẽ giúp độc giả có thể hiểu rõ hơn về quan hệ Trung Cộng với người bạn lớn của Hồ Chí Minh và Mao Trạch Đông, Chu Ân Lai.

Tham khảo:

Chủ tịch Hồ Chí Minh – Người xây đắp nền móng quan hệ hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc (trước năm 1945)

Chủ tịch Hồ Chí Minh với nhân dân Trung Quốc trong sự nghiệp đấu tranh, giữ vững độc lập dân tộc và xây dựng đất nước (1945 – 1969)

Đảng nhân dân hai nước Việt Nam – Trung Quốc tiếp tục phát triển quan hệ hữu nghị mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững (1994 – 2006)

Nội bộ Trung Quốc tranh cãi về vụ kiện 'đường lưỡi bò'

Tổng thống Putin khen Donald Trump 'hào hoa, tài năng'

Vì sao Putin và ứng viên tổng thống Mỹ Trump ca ngợi lẫn nhau

Mỹ vẫn không kích IS ồ ạt bất chấp rồng lửa S-400 của Nga

Ngày 18/12, quân đội Mỹ đã lên tiếng phủ nhận các báo cáo cho rằng hệ thống phòng thủ mà Nga triển khai tới Syria đã cản trở nỗ lực ném bom Nhà nước Hồi giáo IS của liên quân do Mỹ dẫn đầu.

Bức ảnh chụp hệ thống tên lửa S-400 Triumf của Nga tại căn cứ Hmeimim, tỉnh Latakia, tây bắc Syria ngày 16/12/2015. Ảnh: Hãng thông tấn Pháp

Bảo Linh(tổng hợp)

Mao Trạch Đông với những thủ lĩnh Khmer Đỏ “gốc Hoa“

Cả 5 nhân vật nắm quyền lực cao nhất trong ban lãnh đạo Khmer Đỏ ở Campuchia đều là người “gốc Hoa” được Mao tin cẩn…

HỒ CHÍ MINH người hoa -MAO TRẠCH ĐÔNG VÀ SỰ NGHIỆP GIÁN ĐIỆP TẠI VIỆT NAM (1945 – 1969) – KỲ 1

Hà Nội và Bắc Kinh thông qua tài liệu lưu trữ nhằm giới thiệu với người xem quá trình hoạt động của Hồ Chí Minh với nhân dân Trung Quốc.