TT - Việc Thái Lan tăng giá mua lúa từ ngày 7-10, đồng thời Indonesia và Philippines đều phải nhập khẩu nhiều gạo khiến hạt gạo Việt Nam được giá. Nhiều khách hàng và doanh nhân của Thái Lan đã sang Việt Nam xúc tiến đầu tư nhà máy chế biến gạo để làm ăn lâu dài. Giá gạo xuất khẩu của VN đang trong xu hướng tăng mạnh, nhiều chuyên gia nhận định giá gạo sẽ tăng nữa do Thái Lan tăng giá mua lúa nội địa từ ngày 7-10. VN sẽ hưởng lợi vì nhiều khả năng khách hàng sẽ chuyển từ mua gạo Thái Lan sang mua gạo VN.

Nông dân Đồng Tháp Mười thu hoạch lúa hè thu 2011

Trong khi đó, Cục Trồng trọt khẳng định sản lượng lúa năm nay sẽ tăng hơn 1 triệu tấn so với năm 2010, do vậy sẽ có đủ nguồn cung để giữ ổn định thị trường trong nước.

Chuyển từ Thái sang VN

Theo nhiều công ty lương thực, khách hàng trước đây của Thái Lan đã bắt đầu chuyển hướng tìm nguồn cung khác khi nước này tăng giá gạo. Trong đó VN sẽ là điểm thu hút đối tác nước ngoài vì nguồn cung gạo chất lượng cao tương tự Thái Lan trong khi giá thấp hơn. Thậm chí theo ông Phạm Văn Bảy - phó chủ tịch Hiệp hội Lương thực VN (VFA), hơn một tháng qua nhiều doanh nhân Thái Lan cũng đã đến VN tìm nguồn cung cấp gạo. Ngoài tìm nguồn hàng xuất khẩu trước mắt, các doanh nhân này còn xúc tiến lập công ty, đầu tư nhà máy gạo tại VN để xuất khẩu lâu dài.

Các chuyên gia dự báo giá lúa gạo sẽ còn tăng trong thời gian tới do cung cầu thế giới vẫn ổn định, trong khi Thái Lan đang chuẩn bị tăng giá mua lúa gạo trong nước. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, các yếu tố cung cầu gạo thế giới đều tăng khá nhanh trong niên vụ 2010-2011. Dù lượng gạo sản xuất trên toàn cầu đạt 451,2 triệu tấn, tăng 11,1 triệu tấn so với niên vụ trước nhưng lượng tiêu thụ cũng tăng tới 10,5 triệu tấn. Trong đó lượng gạo thương mại tăng từ 31,6 triệu tấn trong niên vụ trước lên 32,7 triệu tấn trong niên vụ này.

Yếu tố quan trọng nhất chi phối giá cả thị trường gạo thế giới trong thời gian tới, theo các chuyên gia, là việc Thái Lan công bố tăng giá mua lúa nội địa kể từ ngày 7-10. Khi đó, giá lúa mới của Thái sẽ là 15.000 baht/tấn lúa thường, tương ứng giá gạo trắng xuất khẩu của Thái Lan sẽ ở mức 750-800 USD/tấn. Mức giá này rất cao và dù thị trường có chấp nhận mức giá xuất khẩu mới của Thái Lan hay không thì giá gạo thế giới sẽ lên một mặt bằng mới. Bởi ngay cả khi thị trường không chấp nhận giá của Thái Lan thì nước này sẽ phải tạm ngưng xuất khẩu gạo, làm nguồn cung khan hiếm và giá sẽ tăng lên.

Bên cạnh đó, Indonesia đang nổi lên như một thị trường nhập khẩu gạo lớn (hiện nước này đã ký hợp đồng nhập từ VN 1,75 triệu tấn gạo) làm giá thị trường được củng cố. Đồng thời “Philippines sẽ sớm phải mua gạo trở lại do ảnh hưởng nặng nề bởi lụt bão và lượng hàng tồn kho đang giảm, VN sẽ là lựa chọn số 1 của nước này” - ông Phạm Văn Bảy cho biết.

Với thực tế diễn biến như vậy nên nhiều chuyên gia nhận định thị trường gạo chia làm hai phân khúc là gạo cấp thấp, giá rẻ với nguồn cung từ Ấn Độ và gạo cao cấp, giá cao được cung cấp từ Thái Lan và VN. Do giá gạo Thái Lan tăng quá nhanh nên VN hưởng lợi trong phân khúc gạo này, do đó giá gạo xuất khẩu và giá lúa trong nước của VN vẫn sẽ tiếp tục ở mức cao cho đến tháng 6-2012.

Theo đánh giá của VFA, giá mua lúa bình quân trong chín tháng đầu năm nay đạt 6.114 đồng/kg (lúa khô đủ tiêu chuẩn xuất khẩu), trong khi giá thành sản xuất lúa vụ đông xuân là 2.800-3.200 đồng/kg, giá thành sản xuất lúa vụ hè thu là 3.760 đồng/kg.

Diễn biến giá gạo (loại 5% tấm) xuất khẩu thời gian qua

Ổn định giá gạo trong nước

Trước thông tin giá gạo thế giới có khả năng tăng mạnh và thiên tai tác động tiêu cực đến mùa màng trong nước làm giảm nguồn cung gạo, ông Nguyễn Trí Ngọc - cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT) - khẳng định nguồn cung lương thực trong nước vẫn ổn định và khả năng đạt khoảng 41 triệu tấn lúa trong năm 2011, tăng hơn 1 triệu tấn so với năm 2010. Do đó, ngoài lượng gạo đảm bảo tiêu dùng trong nước, lượng gạo hàng hóa để xuất khẩu vẫn đạt 7 triệu tấn như kế hoạch. Ông Ngọc giải thích vụ thu đông năm nay ở ĐBSCL có trên 600.000ha lúa nên thiệt hại 5.000ha do lũ thời gian qua ảnh hưởng không đáng kể đến sản lượng lúa vụ này. Ngoài ra theo Cục Trồng trọt, năm nay lũ lớn mang một lượng phù sa dồi dào bồi đắp cho ĐBSCL và theo thông lệ, sau mỗi vụ lũ lớn sẽ là một vụ lúa đông xuân bội thu. Nhiều khả năng đầu năm 2012 người dân trồng lúa lại được mùa, được giá.

Ông Phạm Văn Bảy cũng khẳng định một trong những nhiệm vụ quan trọng của các doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo những tháng cuối năm là bình ổn thị trường gạo trong nước. Bởi giá xuất khẩu gạo tăng kéo theo giá lúa tăng sẽ có lợi cho nông dân, nhưng nếu giá quá cao sẽ ảnh hưởng đến người tiêu dùng.

Theo ông Phạm Văn Bảy, ngoài lượng tồn kho để gối đầu quý 1-2012 ở mức 0,8-1 triệu tấn trong các kho của doanh nghiệp lương thực, các đơn vị đã đăng ký tham gia bình ổn đều phải tạm trữ sẵn lượng hàng cần thiết để đưa hàng ra thị trường nếu nhu cầu tăng. Trường hợp giá gạo trong nước tăng cao đột biến, các doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo ở từng địa phương đều phải tung hàng ra cung ứng với giá thấp hơn giá thị trường 15%. Ngoài các điểm bán hiện có, các doanh nghiệp sẽ mở thêm điểm phân phối lương thực mới khi cần thiết. “Theo chúng tôi đánh giá, điểm nhạy cảm về thông tin sốt gạo nhất là TP.HCM đã có hai công ty tham gia bình ổn là Công ty Lương thực TP.HCM và Công ty Vinh Phát. Nhưng khi cần thì các công ty khác từ Long An, Tiền Giang... cũng sẵn sàng đưa hàng lên thành phố” - ông Bảy nhấn mạnh.

Dự báo xuất khẩu gạo đạt kỷ lục 7,5 triệu tấn
Hồng Ngọc tổng hợp
Thứ Tư,  5/10/2011, 10:18 (GMT+7)
	Dự báo xuất khẩu gạo đạt kỷ lục 7,5 triệu tấn Hồng Ngọc tổng hợp (TBKTSG o­nline) - Trung tâm Tin học và Thống kê, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cơ quan thường xuyên đưa ra các dự báo xuất khẩu nông sản, đã đưa ra dự báo khối lượng gạo xuất khẩu của năm 2011 ước đạt mức 7,5 triệu tấn với kim ngạch hơn 3,7 tỉ đô la. Khối lượng và giá trị xuất khẩu 9 tháng đầu năm 2011 - Nguồn: VFA Nguyên nhân là do khối lượng xuất khẩu các tháng đầu năm tăng mạnh cũng như giá gạo xuất khẩu cao hơn nhiều so với năm trước đã tác động mạnh lên xu hướng của mô hình dự báo. Tuy nhiên con số này còn phụ thuộc nhiều vào biến động của thị trường trong những tháng còn lại cũng như những chính sách của các nước sản xuất và nhập khẩu chính trên thế giới. Nhà nông trúng mùa Đến ngày 15/9, trên địa bàn các tỉnh miền Nam đã cơ bản thu hoạch xong lúa hè thu, đạt 1.861 ngàn héc ta, bằng 96,5% tổng diện tích xuống giống, tốc độ thu hoạch nhanh hơn cùng kỳ năm trước 5,9% Tốc độ thu hoạch lúa hè thu ở vùng ĐBSCL nhanh chủ yếu do lũ năm nay về sớm và do nhu cầu mở rộng diện tích lúa vụ thu đông. Riêng các tỉnh vùng ĐBSCL thu hoạch đạt gần 1,6 triệu héc ta, bằng 96,3% diện tích xuống giống và nhanh hơn 8%. Cùng thời gian này, cả nước đã gieo cấy đạt 1.662,6 ngàn héc ta, tăng 1% so với cùng kỳ năm trước, trong đó các tỉnh miền Bắc kết thúc gieo cấy, đạt diện tích 1.137,2 ngàn héc ta, bằng 95,4% cùng kỳ, riêng các tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Hồng gieo cấy đạt 573,1 ngàn héc ta, xấp xỉ cùng kỳ. Lúa mùa miền Bắc năm nay gieo cấy  chậm hơn mọi năm khoảng 2 tuần, song nhờ thời tiết tương đối thuận lợi, có mưa đều nên nhìn chung lúa phát triển tương đối tốt. Tuy nhiên, sâu bệnh cũng phát triển mạnh, nhất là rầy, bệnh lùn sọc đen phát sinh gây hại trên diện rộng, tập trung tại các tỉnh thuộc vùng Duyên hải Bắc Trung Bộ có nguy cơ làm giảm năng suất lúa. Các tỉnh miền Nam đã xuống giống 525,2 ngàn héc ta lúa mùa, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm trước, trong đó các tỉnh thuộc  vùng ĐBSCL gieo cấy đạt 203,5 ngàn héc ta, nhanh hơn cùng kỳ năm trước 33,1%. Giá lúa trong nước 9 tháng qua tuy có biến động nhưng luôn ở mức cao. Giá lúa khô trong tháng 9 tại kho khu vực ĐBSCL loại thường dao động từ 6.550 – 6.600 đ/kg, lúa dài khoảng 6.700 – 6.750 đ/kg. Giá gạo nguyên liệu loại 1 làm ra gạo 5% tấm hiện khoảng 8.800 – 8.850 đ/kg tùy từng địa phương, gạo nguyên liệu  làm ra gạo  25%  tấm là 8.700 –  8.750  đ/kg  tùy  chất  lượng và địa phương. Nhà xuất khẩu trúng giá So với năm 2010, khối lượng gạo xuất khẩu năm nay tăng mạnh trong những tháng đầu năm nhất là trong quí và tháng 7 nhưng có xu hướng giảm mạnh trong 2 tháng gần đây do hạn chế về nguồn cung. Xuất khẩu gạo năm 2011 có sự biến động mạnh giữa các tháng. Nếu như trong các tháng đầu năm có sự tăng trưởng mạnh thì đến giữa năm xu hướng này chậm lại và giảm đi (tháng 5-6) nhưng lại đang có chiều tăng mạnh trở lại kể từ quí 3 (tháng 7-9). Tuy nhiên, do sự hạn chế về nguồn cung có thể mức tăng này khó giữ được trong tháng 9. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan thì xuất khẩu gạo 8 tháng đầu năm 2011 đã đạt con số 5,48 triệu tấn với kim ngạch đạt hơn 2,7 tỉ đô la. Khối lượng xuất khẩu theo tháng của Việt Nam 2010 – 2011 - Nguồn: VFA Thị trường xuất khẩu gạo của nước ta trong năm nay cũng có những thay đổi nhất định. Nếu như năm ngoái Phillipines là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam thì vị trí này của năm nay là Indonesia. Ngoài ra cũng xuất hiện một số thị trường mới như Bờ biển Ngà và Gana. Xu hướng này được duy trì trong cơ cấu xuất khẩu gạo 8 tháng đầu năm 2011: Indonesia chiếm tới 17% khối lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam, tiếp theo là Philippines (16%), Senegan (7%), Cuba và Bangladesh (6%), Trung Quốc (5%). Tuy là các thị trường mới nhưng Bờ biển Ngà và Gana cũng nhập khẩu tới con số 5% và 2% tổng lượng xuất khẩu của Việt Nam từ đầu năm đến nay. Tại Việt Nam, do nguồn cung ngắn hạn bị giới hạn nên giá xuất khẩu đã tăng gần 4%  so với tháng trước. Trong tuần đầu tháng 9, giá gạo 5% tấm ở mức 575 đô la/tấn, tăng 20 đô la/tấn so với cuối tháng 8. Như vậy khác với năm ngoái giá gạo đi xuống vào những tháng cuối năm thì năm nay giá gạo đang có xu hướng tăng mạnh vào cuối năm. Dự báo khối lượng và giá trị gạo xuất khẩu năm 2011 Thời điểm Khối lượng (r=14,5%) Giá trị (r=13,7%) Tháng 1* Tháng 2* Tháng 3* Tháng 4* Tháng 5* Tháng 6* Tháng 7* Tháng 8* Tháng 9** Tháng 10** Tháng 11** Tháng 12** 536.291 493.850 891.757 799.750 644.293 667.953 652.246 763.526 485.428 571.139 481.956 534.343 279.542.160 241.023.377 446.065.096 375.992.567 314.510.066 321.453.297 323.943.113 394.774.085 219.949.911 270.120.344 244.753.414 282.907.264 7.522.533 3.715.034.695 Nguồn: Kết quả dự báo của Trung tâm Tin học và Thống kê Ghi chú: *Giá trị thực tế **Giá trị dự báo r-Sai số dự báo Nguồn: Trung tâm Tin học và Thống kê

Ăn gạo ít thôi!

Theo báo cáo của Tổ chức Lương nông của Liên hiệp quốc (FAO) và Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, các vụ thu hoạch lúa trên toàn cầu đạt mức thấp nhất trong hơn hai thập niên... Do đó, giá gạo sẽ tăng vì người ta có thể thiếu xăng nhưng không thể thiếu gạo, nhất là các quốc gia dùng gạo làm thức ăn chính

Việt Nam xuất ít, ăn nhiều

Các công ty lương thực Việt Nam bắt đầu trang bị loại máy tách màu gạo xuất khẩu theo công nghệ Hàn Quốc để gia giá trị gạo xuất cảng. Ảnh : TTXVN

So với các nước trong vùng Đông Nam Á như Thái Lan thì Việt Nam là nước có sản lượng cao hơn nhưng lại xuất cảng ít hơn. Người Thái Lan chỉ tiêu thụ 55% số lượng gạo sản xuất trong khi Việt Nam tiêu thụ 90% và điều này chứng tỏ rằng dân Việt Nam ăn gạo quá nhiều đến mức bệnh vì gạo thay vì mạnh vì gạo!

Mỗi năm Thái Lan xuất cảng 45% số gạo sản xuất, mang lại được khoảng 2 tỉ USD và bớt đi rất nhiều ngân sách y tế về bệnh đái tháo đường và đồng thời làm giảm thiệt hại sản xuất cũng như vấn đề kinh tế và xã hội do bệnh này mang lại. Mức tiêu thụ gạo trung bình của các dân tộc dùng gạo làm thức ăn chính là 83kg/đầu người/năm, Myanmar là quốc gia tiêu thụ nhiều nhất - 237kg/năm, Việt Nam tiêu thụ 211kg chưa kể các sản phẩm biến chế từ bột gạo như mì, phở, bún, bánh v.v... Tính trung bình đầu người chúng ta tiêu thụ tổng cộng 350kg/năm - thật là lạm dụng và nguy hiểm cho sức khoẻ!

Bỏ thói quen lạm dụng cơm gạo

Tính khẩu phần tiêu thụ gạo trên đầu người Việt Nam tiêu thụ đến 350kg (theo thống kê năm 2003 là 212 kg chưa kể các thức ăn biến chế từ gạo như bún, phở, bánh v.v... và cho gia súc, so với Thái Lan là 155kg/năm, ít hơn gần 30%). Tôi giật mình, vì ở Canada, người ta chỉ ăn chừng 15kg/năm/người. Ngay cả người Việt tại Canada cũng tiêu thụ bằng 1/3 so người Việt trong nước. Vậy mà bác sĩ và chuyên viên khoa ẩm thực còn khuyên nên ăn ít chất tinh bột để tránh bệnh đái tháo đường, người nào đã có mầm mống hoặc đã phát hiện căn bệnh thì giảm thiểu khẩu phần gạo xuống còn nửa chén cơm mỗi bữa. Hèn gì, trong thời gian gần đây tôi nhận được nhiều tin bạn bè và người quen ở Việt Nam chết vì bệnh đái tháo đường ở tuổi rất trẻ, 40, 50 và 60!

Tóm lại người Việt nên ăn bớt gạo lại.

Ngô Văn Tân (Canada)

Giá gạo Việt Nam vượt gạo Thái LanTrên thị trường gạo, giá gạo Việt Nam đã tăng lên xấp xỉ hoặc thậm chí cao hơn so với gạo Thái Lan. Giá gạo Việt Nam đã tăng 22,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Giá gạo 5% tấm của Việt Nam tuần qua tăng 4%, lên 470-480 đô la/tấn, trong khi gạo loại 1 của Thái Lan giá giảm xuống 460 đô la/tấn từ mức 465 đô la/tấn một tuần trước đây. Gạo Việt Nam đã tăng giá 22,4% so với cùng kỳ năm ngoái, mặc dù vẫn chưa bằng một nửa mức kỷ lục 1.000 đô la/tấn hồi tháng 5/2008.

Các thương gia ở Thái Lan dự báo giá gạo của họ sẽ còn giảm hơn nữa, bởi khách hàng đã chuyển qua mua gạo Việt Nam.

Gần đây rất nhiều khách hàng ký hợp đồng mua gạo Việt Nam, đẩy giá tăng nhanh. Chỉ riêng 20 công ty Trung Quốc đã mua tới 130.000 tấn gạo Việt Nam - chiếm gần 9% trong tổng 1,5 triệu tấn sẽ bốc xếp trong quí 2 năm nay.

Việt Nam đã giành được một số thị phần từ các nước xuất khẩu gạo khác như Ấn Độ, Pakistan và Thái Lan.

Vụ lúa đông xuân của Việt Nam năm nay bội thu, đủ để đáp ứng nhu cầu nhập khẩu của các quốc gia nói trên. Bán cho Indonesia tăng trong năm nay bù lại cho việc giảm bán sang Philippines – một khách hàng truyền thống.

Dự trữ gạo ở Ấn Độ và Trung Quốc hiện rất cao, trong khi Philippines, Indonesia và Bangladesh đã nhập khẩu gạo để lấp vào kho dự trữ còn thấp.

Theo Thái Hà
TBKTSGThái Lan có thể để vuột mất ngôi vị nước xuất khẩu gạo số 1 vào tay Việt Nam trong thời gian từ nay tới năm 2015, do chi phí sản xuất ở Thái Lan tăng và đồng tiền Việt Nam yếu hơn làm giảm sức cạnh tranh của gạo Thái. Nhận định này do Hiệp hội Xuất khẩu gạo Thái Lan đưa ra.

Hãng tin Bloomberg dẫn thông tin từ ông Chookiat Ophaswongse, cố vấn đồng thời nguyên là Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu gạo Thái Lan, cho biết, khối lượng gạo xuất khẩu của nước này có thể giảm xuống còn 8 triệu tấn trong năm nay từ mức 8,6 triệu tấn trong năm ngoái. Năm 2009, Việt Nam xuất khẩu 6 triệu tấn gạo.

“Chúng tôi phải thừa nhận là trong vòng 5-6 năm tới, chúng tôi có thể sẽ không còn là nước xuất khẩu gạo lớn nhất nữa. Chúng tôi không còn cạnh tranh với Việt Nam được nữa”, ông Chookia nói.

Theo Bộ Thương mại Thái Lan, việc nước này bị mất thị phần trên thị trường xuất khẩu gạo toàn cầu trị giá 5,05 tỷ USD là một thách thức nữa đối với nền kinh tế Thái, sau khi ngành du lịch ở đây đã bị thiệt hại nặng vì thời gian căng thẳng chính trị kéo dài vừa qua.

Ông Chookiat cho biết, giá gạo Thái Lan bị đẩy lên một phần do Chính phủ nước này áp dụng các chương trình bảo đảm giá tối thiểu cho nông dân với mục đích để hỗ trợ khu vực nông thôn. Theo ông Chookia, xuất khẩu gạo đồ sẽ giúp Thái Lan duy trì lợi thế so với Việt Nam ở thời gian hiện tại, còn trên thị trường gạo trắng, sức cạnh tranh của Thái Lan đã đuối dần.

Theo Viện Nghiên cứu gạo Quốc tế, vào năm 1980, Thái Lan đã vượt Mỹ về xuất khẩu gạo. Khi đó, Việt Nam hầu như còn chưa có tên trên bản đồ xuất khẩu gạo và mới chỉ xuất được 1 tấn gạo vào năm 1988.

Mức chênh lệch về giá của cùng loại gạo do Việt Nam và Thái Lan xuất khẩu đang ngày càng lớn. Theo số liệu của Cơ quan Nông lương Liên hiệp quốc (FAO), vào năm 2007, loại gạo 5% tấm của Thái Lan đắt hơn của Việt Nam 12 USD/tấn. Tới năm 2008, mức chênh này là 68 USD/tấn, và năm nay đã lên tới 123 USD/tấn.

Ông Rut Subiran, Giám đốc điều hành công ty xuất khẩu gạo Herba Bangkok, cho rằng, đồng VND yếu cũng là một lý do giúp gạo của Việt Nam có lợi thế cạnh tranh tốt hơn gạo Thái Lan. Hiện tỷ giá VND so với USD đang thấp hơn khoảng 11% so với hai năm trước, trong khi cùng khoảng thời gian này, đồng Baht của Thái Lan đã tăng giá từ 33,53 Baht/USD lên 32,38 Baht/USD