Gọi Shangri-La là Hội nghị thượng đỉnh an ninh toàn cầu kể cũng không sai, vì đây là diễn đàn Kênh I tập hợp các Bộ trưởng Quốc phòng, lãnh đạo quân đội của 28 quốc gia châu Á-Thái Bình Dương và một số cường quốc châu Âu quan trọng như Nga, Anh, Pháp, Đức. Thông thường, các cuộc họp như Shangri-La bàn đến tất các các câu chuyện liên quan đến an ninh, như các điểm nóng, an ninh truyền thống, cấu trúc an ninh khu vực, tăng cường lòng tin, giảm thiểu xung đột… Cuộc họp năm nay không phải là ngoại lệ.

Tuy không phải là tên của một trong năm phiên thảo luận chính, nhưng Biển Đông, cụ thể là việc TQ đẩy nhanh việc tôn tạo các đảo mà nước này chiếm trái phép với quy mô, tốc độ chưa từng có và phản ứng quyết liệt của Mỹ, chính là “Con voi trong phòng” của Hội nghị Shangri-La năm nay. Biển Đông là “từ khóa” hiện diện trong hầu hết các cuộc trao đổi bên lề, các diễn văn quan trọng, từ bài diễn văn khai mạc của Thủ Tướng Singapore Lý Hiển Long, bài phát biểu chính của Bộ Trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter, và trong các phát biểu của trưởng đoàn Australia, Đức, Anh và kể cả TQ.

Thực ra, các đòn cân não và chiến tranh tâm lý đã được các bên ráo riết triển khai và bài binh bố trận từ trước đó. Chỉ ba ngày trước khi Shangri-La khai mạc, TQ công bố cuốn Sách trắng Quốc phòng, trong đó lần đầu tiên công khai chiến lược quốc phòng với mục đích chủ động "tấn công" đối thủ và làm “yên lòng” láng giềng.

Có ít nhất 3 điểm đáng chú ý: Một là, thông thường việc công bố công khai chiến lược quốc phòng là điều chỉ các cường quốc quân sự như Nga, Mỹ, một số thành viên NATO mới làm vì họ tự tin ở sức mạnh quốc phòng của mình. Hiện nay TQ đã có đủ sự tự tin đó.

Hai là, trong chiến lược quốc phòng mới TQ sẽ can dự chủ động và tích cực vào các vấn đề an ninh toàn cầu, cũng như mở rộng sức mạnh quân sự trên phạm vi toàn cầu; chuyển trọng tâm từ an ninh trên bộ sang an ninh biển nhằm “đảm bảo các quyền và các lợi ích của TQ”.

Ba là, TQ khẳng định không tìm kiếm bá quyền và mở rộng lãnh thổ; chính sách quốc phòng của TQ là “phòng thủ tích cực”, theo đó TQ sẽ không “ra đòn” trước, mà  chỉ tấn công và trả đũa nếu như bị tấn công(?!).

Về phía Mỹ, phát biểu tại Hawaii trước khi bay đi Singapore,  Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter cảnh báo TQ chớ “mắc sai lầm”, rằng lực lượng của Mỹ sẽ tiếp tục bay, đưa tàu và hoạt động trong khu vực để đảm bảo tự do hàng hải trong khuôn khổ luật pháp quốc tế cho phép.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter. Ảnh: Iiss.org

Cũng cần nhắc thêm là ngoài Bộ trưởng Quốc phòng, phái đoàn hùng hậu của Mỹ đến Shangri-La lần này còn có 2 lãnh đạo Cộng hòa và Dân chủ đầy quyền lực của Ủy ban Quân lực Thượng viện Mỹ là John McCain và Jack Reed. Bầu không khí của Shangri-La càng được hun nóng hơn khi Thượng nghị sĩ McCain thẳng thừng “tố cáo” TQ đưa vũ khí đến các đảo mới tôn tạo và công bố kế hoạch của Mỹ viện trợ 475 triệu USD nhằm giúp các nước Đông Nam Á hải đảo tăng cường năng lực bảo vệ bờ biển của mình.

Biển Đông, Biển Đông và Biển Đông

Đúng như dự đoán, tâm điểm của Đối thoại Shangri-La năm nay là bài phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Ashton Carter.  Mặc dù, được nêu khéo léo, nhưng dễ nhận thấy Biển Đông là nhân tố chính chi phối các tính toán chiến lược của Mỹ đối với khu vực, cũng như quan hệ Trung-Mỹ hiện nay và trong thời gian tới.

Thứ nhất, Mỹ cho rằng cấu trúc của khu vực hiện nay về cơ bản là phù hợp với lợi ích của tất cả các nước, kể cả TQ. Trong 70 năm qua khu, vực châu Á– TBD đã chứng kiến sự trỗi dậy của Nhật Bản, Hàn Quốc và một số quốc gia Đông Nam Á, chứ không chỉ riêng TQ. Cấu trúc khu vực này đảm bảo các quốc gia trên tục trỗi dậy trong khi vẫn duy trì lợi ích hài hòa với các quốc gia khác. Điều này ngầm ý cho rằng, TQ đang đi “lạc điệu” với khu vực và điều này đang đe dọa đến lợi ích của khu vực, cũng như ngay cả chính TQ.

Thứ hai, cam kết của Mỹ với khu vực là mạnh mẽ và toàn diện, gồm: (i) cam kết này không chỉ có khía cạnh an ninh mà cả kinh tế, thương mại. Cụ thể, Quốc hội Mỹ vừa “trao” cho Tổng thống Obama quyền đàm phán nhanh TPA để sớm kết thúc đám phán TPP; (ii) cam kết của Mỹ là lâu dài chứ không chỉ của chính quyền Obama, là cam kết của cả Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ; (iii) Mỹ cam kết đảm bảo an ninh của các đồng minh, an ninh của khu vực bằng mọi giá và sẽ không “lùi bước” trước các tuyên bố cứng rắn, hành động quyết đoán của TQ.

Ông Carter cũng liệt kê một loạt nước trong khu vực từ Ấn Độ tới Nhật Bản, từ Philippines đến Malaysia, Singapore mà Mỹ đã thắt chặt quan hệ an ninh-quốc phòng trong thời gian qua “nhờ” sự quyết đoán của TQ. Hàm ý cho rằng chính sách cứng rắn đang làm cho TQ “mất” bạn, và việc hình thành các liên minh, đối tác mới của Mỹ không chỉ làm “mất đi” các lợi thế, mà còn đe dọa đến chính nền tảng an ninh TQ.

Hình ảnh cải tạo trái phép của TQ tại bãi đá Huy Gơ. Ảnh: Huy Phong

Thứ ba, Mỹ yêu cầu TQ ngừng ngay lập tức và lâu dài việc xây dựng và tôn tạo các đảo trái phép, cho rằng các đảo nhân tạo này không thể có quy chế như đảo có người ở. Ông Carter chỉ rõ đây là việc TQ đang tạo ra các “thực tế mới”, là nguồn gốc gây ra căng thẳng và phức tạp trên Biển Đông hiện nay.

Để “giảm nhẹ” và cũng mở đường cho các đối thoại Mỹ-Trung sau nay, Mỹ liệt kê việc làm tương tự của một số nước khác, nhưng không quên nhấn mạnh việc làm của TQ là nguy hiểm  nhất và chưa từng có, với hơn 800 ha mặt đất được bồi đắp chỉ trong vòng 18 tháng.

Bên cạnh đó, ông Carter cũng giơ “cây gậy”, đó là liệt kê một loạt vũ khí hiện đại nhất hiện đang và sẽ được Mỹ triển khai tại khu vực như tàu tác chiến ven biển USS Forth Worth, tàu ngầm lớp Virginia, tàu khu trục tàng hình Zumwalt, máy bay do thám hải quân P-8 Poseidon… để vô hiệu hóa hoặc giảm thiểu những “lợi thế” mà TQ có thể giàn được.   

Tuy nhiên, cách ứng xử của TQ tại Shangri-La khiến nhiều đại biểu muốn tìm một kết cục “có hậu” không tránh khỏi cảm giác thất vọng, và cũng đặt ra nhiều dấu hỏi về khoảng cách giữa việc “công khai” trong tuyên bố, và ý đồ sâu xa, khó đoán định về mục tiêu chiến lược của TQ.

Trong phát biểu của mình, Phó Tổng Tham mưu trưởng kiêm Đô đốc Hải quân TQ Tôn Kiến Quốc tìm cách tránh tranh luận đối đầu, khẳng định TQ tiến hành các hoạt động tôn tạo trong phạm vi lãnh thổ của mình; các hoạt động này vẫn sẽ tiếp tục được triển khai, không gây bất cứ cản trở nào đối với an ninh và tự do hàng hải quốc tế cũng như lợi ích của Mỹ.

Shangri-La 14 đã khép lại. Nhưng những câu hỏi, những lo ngại lớn hơn lại xuất hiện về việc cả TQ và Mỹ trong khi chưa sẵn sàng xuống thang, nhưng dường như lại "thừa" quyết tâm và sự sẵn sàng chấp nhận rủi ro xung độ, căng thẳng “cường độ thấp”. Phải chăng quan hệ Trung-Mỹ đang hướng đến cuộc khủng hoảng tương tự "khủng hoảng tên lửa Cuba" giữa Liên Xô và Mỹ năm 1962 trước khi "luật chơi" được thiết lập để quản lý mối quan hệ này?

Hoàng Anh Tuấn(Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Ngoại giao, Bộ Ngoại giao)

Ai làm ngơ và tiếp tay cho Tàu cộng ở Trường Sa?

 Phan Châu Thành (Danlambao)- Nhờ CSVN mà Tàu cộng cắm được 7 tiền đồn quân sự lớn ở giữa Trường Sa, và nhờ đó mà đường lưỡi bò của Tàu cộng liếm đến điểm dưới 9 độ Vĩ tuyến Bắc tại bãi Châu Viên - ngang với Mũi Cà Mau! Hơn thế nữa, hệ thống 7 đảo quân sự đó làm Tàu cộng rất hung hăng, đe dọa an ninh khu vực Biển Đông, làm cả thế giới lo ngại. Công lớn đó của CSVN trong chiến lược hiện thực hóa đường lưỡi bò chín khúc của Tàu cộng tất nhiên đã được Tàu cộng và thế giới ghi nhận và “ghi nhận”...

*

Công dân Việt Nam biết gì về Trường Sa từ đảng cộng sản?

Cả tháng 5/2015 này vấn đề Trường Sa, mà cụ thể là về 7 bãi đá ngầm của Việt Nam mà Tàu cộng chiếm năm 1988 và đang xây cất từ đó, nổi lên như sự kiện nóng nhất toàn cầu, át cả tình hình Ucraine và Nga, át chiến tranh chống bọn Hồi giáo cực đoan tàn bạo ISIS, át cả vấn nạn thuyền nhân đang diễn ra ở châu Âu và châu Á...

Vậy ngoài Trường Sa đang có chuyện gì mà cả thế giới đổ dồn con mắt và lo ngại về đó, mà hầu như cả thế giới lên án Tàu cộng xây dựng căn cứ quân sự trên biển quốc tế, mà nước Mỹ đang phải đem tầu sân bay, khu trục hạm, máy bay chiến đấu và máy bay trinh sát vào đó để ngăn cản Tàu cộng xây dựng trái luật Quốc tế... trong khi chúng ta - những công dân CHXHCN VN - quốc gia đang có chủ quyền những hòn đảo đó dường không biết chuyện gì?

Về Hoàng Sa và Trường Sa, công dân VN được đảng cho biết/thú nhận muộn như sau:

Năm 1958, đảng qua công hàm của Thủ tướng Phạm Văn Đồng lúc đó công nhận Hoàng Sa và Trường Sa là của Tàu cộng.

Năm 1974, Tàu cộng đánh chiếm Hoàng Sa từ hải quân VNCH, đảng cho dân biết Tàu cộng giải phóng Hoàng Sa và giữ hộ cho Việt Nam - có nghĩa là CSVN gửi tạm Hoàng Sa tay Tàu cộng. Đến nay đảng vẫn im tịt không đòi và Tàu cộng giữ hộ vẫn chưa trả.

Năm 1988, Tàu cộng “chiếm” 7 bãi đá ngầm của VN ở Trường Sa, nhưng CSVN không thông báo chính thức cho dân biết. Chỉ sau này thông tin tự lọt ra từ cả hai phía, CSVN và CS Tàu, thì CSVN mới chính thức thú nhận sự thật đó, nhưng vẫn giấu diếm chuyện 7 cụm đảo của VN đó đã thực sự “bị Tàu chiếm” như thế nào. Ngày nay, chúng ta biết tại duy nhất một cụm đá là Gạc Ma (Johnson Reef) một lực lượng nhỏ của Hải quân VN đã có mặt nhưng được lệnh (từ bộ trưởng quốc phòng lúc đó là tướng Lê Đức Anh) không nổ súng mà chỉ làm bia nhận đạn Tàu. 78 chiến sĩ đã hy sinh như thế. Không có một thông tin nào về việc 6 cụm đã ngầm khác (Subi, Châu Viên, Chữ Thập, Gaven, Chigua và Vành Khăn) đã bị “chiếm” thế nào? Nếu “bị chiếm” là không có mặt để bảo lãnh thổ của mình, là im lặng coi như không biết và sau đó “biết rồi” lại càng im lặng hơn không một lời ca thán... thì CSVN đã định nghĩa “CSVN bị chiếm” có nghĩa là CSVN đã dâng lãnh thổ cho Tàu.

Từ năm 1988 đến nay, hầu như nhà cầm quyền CSVN không có thông báo gì cho dân về tình hình và kế hoạch đòi 7 cụm đảo “bị chiếm” ở Trường Sa đó của VN cả.

Cho đến tháng 5/2015 này, sau 27 năm im lặng và cố tình dập tắt mọi tiếng nói về 7 cụm đá ở Trường Sa, CSVN mới bất ngờ tuyên bố yêu cầu Tàu cộng ngừng xây dựng ở đó - chỉ sau khi cả thế giới đã phản đối cả tháng nay.

Chuyện này thật “thú vị”, vì đến 26/5 cả Quốc hội VN thấy thế giới phản đối Tàu xây dựng ở Trường Sa mà VN “không biết gì” nên mới cử đoàn cán bộ bay ra khảo sát và xác nhận là Tàu có xây dựng ở mức độ nguy hiểm đe dọa an ninh khu vực. Thú vị, là vì 27 năm qua từ khi bị chiếm CVSN vẫn nói với thế giới rằng 7 cụm đảo đá đó là lãnh thổ của VN, mà VN không hề biết Tàu làm gì khi luôn có hàng nhiều ngàn lính Hải quân VN đóng thường trực trên 27 đảo đồn trú ở Trường Sa! Tóm lại là, 27 đồn và 27 năm đồn trú, CSVN không biết Tàu cộng đã và đang làm gì ở Trường Sa! Có lẽ họ chỉ được lệnh ở đó để đợi “bị Tàu chiếm”?

Cuốc hội mà còn “không biết gì” về tình hình rất là tình hình của Trường Sa hiện nay thế, thì dân Việt “biết gì”?!

Chuyện gì thực sự đã xảy ra ở Trường Sa với 7 cụm đảo “bị Tàu chiếm” 1988?

Thứ nhất, năm 1988, VN có bị Tàu “bất ngờ chiếm” Trường Sa? Không hề, nếu không muốn nói là hai bên đã phải có đồng thuận.

Nếu nhìn vị trí các đảo “bị chiếm” thì ta thấy đa số chúng rất gần, thậm chí lọt thỏm giữa các đảo đang có hải quân VN đồn trú. Cụ thể bãi Châu Viên nằm giữa 4 đảo của/có quân VN là Trường Sa, Đá Đông, Đá Tây và Phan Vinh, trong đó đảo Đá Đông chỉ cách Châu Viên khoảng 10 kms; bãi Subi chỉ cách đảo Thị Tứ khoảng 15 kms về hướng tây-nam; bãi Gaven chỉ cách đảo Nam Yết khoảng 5 kms về phái tây; còn bãi Chigua và Gạc Ma cùng nằm trong một cụm đảo với đảo Sinh Tồn và Sinh Tồn Đông...

Thứ hai, từ 1988 đến 2012, CSVN có biết Tàu cộng xây dựng các bãi đá chiếm được từ 0m2 mỗi bãi lên thành 4,128 m2 ở 4 bãi Gạc Ma, Châu Viên, Gaven, Chigua và lên 1,000 m2 ở 3 bãi Subi, Chữ Thập và Vành khăn? Có chứ, vì giai đoạn đó hai bên cùng nhau thi đua xây dựng mà. Cuộc thi đua này cả Philippines, Malaysia và Taiwan tham gia nữa. Và giải quán quân thuộc về Tàu cộng vì xây được 4 bãi đá thành đảo bê-tông có diện tích và thiết kế như nhau là 4,128 m2 (gồm 1 tòa nhà 6 tằng, một cầu cảng, một bãi trực thăng...). Việt Nam chỉ xây được những khối đảo bê-tông nhỏ khoảng 200-300m2 khoảng trên 14 bãi đá.

Dường như đã có việc phân chia nhau các bãi đá theo lựa chọn của Tàu cộng, với CSVN giai đoạn trước và sau 1988.

Thứ ba, CSVN có biết từ 2012 Tàu cộng xây dựng mở rộng 7 khối bê-tông trên thành diện tích bồi lắp mới lên đến nhỏ nhất là 7,2ha (đảo Chigua) và lớn nhất là 76 ha (đảo Subi), như cả thế giới biết và đang lên án Tàu cộng, không? Tất nhiên là có.

Tổng cộng đến nay Tầu cộng đang xây dựng thêm trên diện tích đến khoảng 169,2 ha cát bồi trên 7 bãi đá chìm đó (1,692,000 m2) bao gồm: Subi +76ha; Gạc Ma +10,9ha; Chau Viên +24,6ha; Gaven +13,5ha; Chữ Thập +10ha; Chigua +7,2ha và Vành Khăn +27ha;

Chỉ có ai bị tâm thần (như 500 nghị gật của Cuốc hội VN) mới “không biết” và phải cho người bay ra Trường Sa tuần qua để “thị sát kiểm tra” cho không kém gì quân đội Mỹ thôi.

Vậy chuyện gì đã thực sự xảy ra ở Trường Sa?

Ngoài việc CSVN đã có thỏa thuận “kính dâng” chính xác các bãi đá ngầm trên cho Tàu cộng vào 1988, từ đó đến nay VSCN đã hỗ trợ Tàu nhiệt liệt bằng mọi cách, mà làm ngơ là một cách, để Tầu cộng biến từ 0m2 đảo ở Trường Sa thành khoảng 19,592 m2 bê-tông năm 2012 rồi thành khoảng 1 triệu 692 ngàn m2 đảo nhân tạo bê-tông và cát bồi năm 2015 (tăng trên 80 lần diện tích sau 3 năm).

“Công lao” của CSVN sẽ được ghi nhận?

Nhờ CSVN mà Tàu cộng cắm được 7 tiền đòn quân sự lớn ở giữa Trường Sa, và nhờ đó mà đường lưỡi bò của Tàu cộng liếm đến điểm dưới 9 độ Vĩ tuyến Bắc tại bãi Châu Viên - ngang với Mũi Cà Mau!

Hơn thế nữa, hệ thống 7 đảo quân sự đó làm Tàu cộng rất hung hăng, đe dọa an ninh khu vực Biển Đông, làm cả thế giới lo ngại.

Công lớn đó của CSVN trong chiến lược hiện thực hóa đường lưỡi bò chín khúc của Tàu cộng tất nhiên đã được Tàu cộng và thế giới ghi nhận và “ghi nhận”.

31.05.2015

Phan Châu Thành