Trung Quốc hiện đang đòi yêu sách với gần như toàn bộ Biển Đông. Manila đã kiện Bắc Kinh ra Tòa trọng tài quốc tế có trụ sở tại The Hague.
Rạn san hô Hải Sâm nằm giữa đảo Lawak (Philippines chiếm đóng) và Đá Vành Khăn (Trung Quốc chiếm đóng)
Các ngư dân đến từ Mindoro Tây (giấu tên) cho biết các tàu Trung Quốc đã truy đuổi họ khi họ tới khu vực này vào tuần trước.
"Những con tàu màu xám và trắng của Trung Quốc bay vây 4 người trong số chúng tôi ở trong phá, ngăn không cho chúng tôi vào ngư trường mà chúng tôi đánh bắt cá lâu nay", một trong số các ngư dân nói.
Hoạt động tuần tra trên không của Philippines xác nhận sự hiện diện của ít nhất 4 tàu cảnh sát biển Trung Quốc tại đá Hải Sâm.
Một nhà điều hành hoạt động đánh bắt tại Palawan cho biết Trung Quốc bắt đầu đưa tùa đến đá Hải Sâm sau khi các tàu chở cá của Manila bị mắc cạn tại khu vực do thời tiết xấu.
Người này cho biết kể từ đó, các tàu của ông đã tránh khỏi khu vực do sự hiện diện đầy hăm dọa của các tàu vũ trang Trung Quốc. "Chúng tôi không thể tới đó nữa", ông than phiền.
Đầu tháng trước, các tàu màu xám và trắng - có lẽ là tàu giám sát hàng hải và hải quân - đã quấy rối tàu hậu cần BRP Laguna của Hải quân Philippines, gần Bãi Trăng Khuyết.
Trong năm 2012, Trung Quốc đã kiểm soát bãi Scarborough sau cuộc đụng độ ngắn với tàu Hải quân Philippines khi họ đang cố bắt những kẻ săn trộm Trung Quốc. Trong vụ này, do bị Trung Quốc áp đảo về số người, Philippines đã buộc phải thả những kẻ săn trộm cùng với các mặt hàng bất hợp pháp như cá mập con, trai khổng lồ và san hô quý. Kể từ đó, Trung Quốc đã chiếm nơi này.
Mỹ thực hiện cam kết đảm bảo tự do hàng hải khu vực
Washington Post ngày 3/3 cho biết, tàu sân bay USS John C. Stennis được điều đến Biển Đông vào ngày 1/3. Hộ tống tàu sân bay này là tuần dương hạm USS Mobile Bay, khu trục hạm USS Stockdale và USS Chung-Hoon, theo ông Clay Doss, phát ngôn viên Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ.
Tàu sân bay Mỹ USS John C. Stennis ở phía bắc Biển Đông
Ông Doss cho hay đội tàu sân bay này tiến hành tuần tra định kỳ trên Biển Đông, nơi Trung Quốc trong những tuần gầy đây triển khai phi pháp chiến đấu cơ, lắp radar quân sự và tên lửa đất đối không ở quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam.
Các chuyên gia quân sự nhận định Mỹ điều động tàu sân bay USS John C. Stennis đến Biển Đông rõ ràng là nhằm thách thức Trung Quốc.
Bên cạnh đội tàu sân bay USS John C. Stennis, tàu tuần dương USS Antietam của Mỹ (đồn trú tại Nhật Bản) cũng đang tham gia tuần tra Biển Đông, theo ông Doss. Tàu khu trục USS McCambell và tàu đổ bộ USS Ashland của Mỹ cũng vừa hoàn tất sứ mạng tuần tra Biển Đông hồi tuần rồi.
Trung Quốc có thể rút khỏi UNCLOS
Ở một diễn biến khác, Thời báo Hoàn Cầu Trung Quốc ngày 3/3 đăng bài viết của Stefan Talmon, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công pháp quốc tế, Đại học Bonn Đức bàn về ảnh hưởng từ vụ kiện Biển Đông của Philippines.
Bài viết đưa ra một quan điểm đáng chú ý là, nếu phán quyết sắp tới của Tòa Trọng tài Thường trực Liên Hợp Quốc gây bất lợi cho yêu sách "đường lưỡi bò" vô lý, bất hợp pháp của Trung Quốc thì Trung Quốc có thể cân nhắc rút khỏi Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS).
Mặc dù không thể lấy việc rút khỏi UNCLOS làm lý do để hủy bỏ nghĩa vụ nước thành viên của Công ước, nhưng “trong tương lai Trung Quốc cũng sẽ tiếp tục không chấp nhận ràng buộc từ những yêu cầu tương tự của Việt Nam, Indonesia hoặc Malaysia trong vấn đề Biển Đông cũng như của Nhật Bản trong vấn đề Biển Hoa Đông”.
Theo bài viết, nếu rút khỏi Công ước, Trung Quốc vẫn có thể tiếp tục được hưởng hầu hết các điều kiện có lợi từ Công ước, bởi vì hầu hết các điều khoản của công ước này đều đã trở thành một bộ phận của “luật tập quán quốc tế”.
Nếu rút khỏi Công ước, Trung Quốc sẽ không còn được hưởng ghế quan tòa ở Tòa án Luật Biển Quốc tế, không được tiếp tục cử đại diện đến Ủy ban ranh giới thềm lục địa, cũng không còn là nước thành viên của Cơ quan Quản lý đáy biển quốc tế.
Trung Quốc có thể căn cứ vào “luật tập quán quốc tế” để chủ trương quyền lợi đối với khu vực ngoài thềm lục địa và tài nguyên ở đó, nhưng các công ty năng lượng của họ sẽ bị loại ra ngoài các hoạt động thăm dò và khai thác ở khu vực này (trừ phi họ được một nước thành viên công ước khác đăng ký và ủng hộ).
Trung Quốc cuối cùng có rút khỏi UNCLOS hay không sẽ tùy thuộc vào kết quả cân nhắc lợi-hại trên lĩnh vực tư pháp và chính trị.
Trong khi đó, ngày 3/3, trả lời câu hỏi của báo giới về việc liệu Việt Nam sẽ áp dụng những biện pháp mạnh mẽ hơn, trong đó có biện pháp pháp lý như Philippines đã làm, trước những hành động gây leo thang căng thẳng của Trung Quốc hay không, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình tuyên bố là quốc gia trực tiếp liên quan đến các tranh chấp ở Biển Đông, lập trường nhất quán của Việt Nam là ủng hộ việc giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS.
“Việt Nam sẽ kiên quyết và kiên trì bảo vệ chủ quyền cũng như các quyền và lợi ích hợp pháp của mình ở Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc", ông Bình nhấn mạnh.
Theo An Nhiên (Tổng hợp)
Đất Việt
Các chuyên mục 
